Στη σωστή πλευρά της Ιστορίας…
γράφει στο peripteron.eu ο Βαγγέλης Πάλλας, Δημοσιογράφος – Ερευνητής – Αναλυτής IFJ/SPJ
Όλα αυτά που βιώσαμε τα τελευταία 10 χρόνια είναι ζήτημα αν θα χωρέσουν σε μια παράγραφο στην ιστορία της χώρας μας. Ειλικρινά δεν ξέρω αν η ιστορία θα αφιερώσει έστω μια παράγραφο ή δυο κεφάλαια σε αυτό που ζήσαμε.
Εκείνο που ξέρω όμως είναι ανεξάρτητα από την έκταση που μπορεί να έχει ένα μικρό «κείμενο» στο βιβλίο της ιστορίας, αυτό δεν μπορεί να έχει αρχίσει, γιατί η κοινωνία δεν έχει ακόμα κινηθεί, σε ποια πλευρά της ιστορίας θα σταθεί.
Η γενιά μας είναι αγράμματη. Και φροντίζει να το αποδεικνύει συνεχώς με μικρές ή μεγάλες πράξεις. Το πρώτο πράγμα που μισεί ένας αγράμματος είναι η Ιστορία. Τον κουράζει. Δυσανασχετεί με αυτή γιατί δεν μπορεί ούτε να συνθέσει ούτε να αποδομήσει ούτε να αναλύσει ούτε να συνδυάσει γεγονότα.
Την σιχαίνεται την Ιστορία. Όχι μόνο αυτή που έχει γραφτεί αλλά και εκείνη που έρχεται…
Κι αφού ο αγράμματος μισεί την Ιστορία καταστρέφει συνειδητά ή ασυνείδητα και τα ιστορικά εργαλεία. Τα ντοκουμέντα, τα αρχεία, τις αναφορές, τις μαρτυρίες, τις συνεντεύξεις. Κάθε τι που θα ήταν χρήσιμο για τον μελλοντικό ιστορικό ή σπουδαστή της Ιστορίας.
Την Ιστορία δεν την αφορούν οι λογιστικές εκθέσεις με τα έσοδα, τα έξοδα, τα χρέη και τα ελλείμματα κι αυτό διότι δεν γράφεται ούτε από λογιστές ούτε από τραπεζίτες. Η Ιστορία καταγράφει τις μεγάλες κοινωνικές συγκρούσεις, τα αίτια και τα αποτελέσματά τους. Συγκρούσεις αναίμακτες ή και αιματηρές. Συγκρούσεις που οδηγούν στην πρόοδο ή και στην οπισθοδρόμηση. Πάντως συγκρούσεις…
Αποτελεί ιστορικό παράδοξο ότι για πολλές δεκαετίες δεν υπήρξαν τέτοιες συγκρούσεις και οι οποίες τάσεις για κάτι τέτοιο απορροφήθηκαν από πολλαπλές βαλβίδες ασφαλείας. Η κοινωνία αποκοιμήθηκε χορτάτη από (εισαγόμενο) άρτο και (τηλεοπτικά) θεάματα. Καμιά ορατή απειλή.
Κανένας κίνδυνος στον ορίζοντα. Η λήθη, καθώς τα ιστορικά γεγονότα απομακρύνονταν στο παρελθόν, και η άγνοια, καθώς η Παιδεία έπαψε να υπενθυμίζει, κυριάρχησαν.
Το υποκείμενο της Ιστορίας ενταφιάστηκε ζωντανό μέσα σε μεγάλα εμπορικά κέντρα επιστρέφοντας σε μια εμβρυακή, προ-ιστορική κατάσταση. Τα εμπορικά κέντρα υποκατέστησαν τα ΠΑΝΤΑ (πλατείες, γειτονιές, εκκλησίες, θέατρα, κινηματογράφους, καφενεία, αυλές, μπαλκόνια) έκτος από ένα: το πεδίο της κοινωνικής μάχης.
Κάποτε, σε μια στιγμή της ιστορίας μας κοίταξαν στα μάτια και μας είπαν ότι αν δουλέψουμε σκληρά θα δούμε κάποτε άσπρη μέρα. Μα έκρυψαν ότι έπρεπε να δουλέψουμε σκληρά γι’ αυτούς τους ίδιους. Στο καπιταλιστικό σύστημα και στο νεοφιλελεύθερο οικονομικό σύστημα εμείς σε ποια πλευρά της ιστορίας σταθήκαμε;
Κάποτε σε μια στιγμή της ιστορίας μας είπαν ότι πρέπει αυτοί να εξουσιάσουν, γιατί είναι δυνατοί, γνωρίζουν τα πάντα και δεν φοβούνται τίποτα και κανέναν. Εμείς έπρεπε να υποκύψουμε στις επιθυμίες τους, μνας είπαν πως θα φτιάξουν κανόνες δικαιοσύνης (ΟΗΕ – ΕΕ) νόμους τους ονόμασαν, για να τους ακολουθήσουμε . Δεν πρέπει να τους παραβιάζουμε γιατί θα τιμωρηθούμε. Μας έκρυψαν πως οι νόμοι τους υπερασπίζονται το δίκιο τους και όχι το δίκιο μας. Το δικό μας δίκαιο συγκρούεται με το δικό τους.
Εμείς όμως πήραμε λάθος απόσταση από τη σωστή πλευρά της ιστορίας.
Οι μεγάλοι άνθρωποι δεν ξέρουν μόνο να κερδίζουν ξέρουν πως να χάνουν. Στην μη αποδοχή μιας ήττας στην μετατροπή της βίαια σε νίκη, στην εκδικητικότητα απέναντι στον αντίπαλο, και την επιθυμία να τονv ταπεινώσεις, να τον διασύρεις, κρύβονται τα ανθρωπάκια. Αυτό το ΟΧΙ θα το πληρώσουμε με го γάλα της μάνας μας.
Πολλές φορές στο διάβα της ιστορίας τα όνειρά μας ταξιδεύουν. Δραπετεύουν για να συναντήσουν άλλα όνειρα, άλλους ανθρώπους, άλλες εποχές. Ταξιδεύουν σε άλλους χρόνους, σε πέτρινα χρόνια, μαζί με διαφορετικούς ανθρώπους και είναι αυτοί που έρχονται από το παρελθόν,. Έμαθαν να τους ξεχωρίζουν και να τους προσπερνούν, μπορεί προσωρινά να χάνουν το δρόμο τους, αλλά ποτέ δεν ξεχνούν τον προορισμό τους. Αυτοί οι άνθρωποι μας θυμίζουν ότι έχουμε σταθεί στη λάθος πλευρά της ιστορίας.
Σαφώς κι οι άνθρωποι είναι η ίδια η ιστορία και πολιτισμός μιας χώρας, όχι όμως ο καθένας ξεχωριστά αλλά όλοι μαζί.
…κι αν δεν μπορείς να κάμεις την ζωή σου όπως την θέλεις, τούτο προσπάθησε τουλάχιστον όσο μπορείς μην την εξευτελίζεις…
Στο διάβα της ιστορίας, όλοι τρέχουμε για ένα αόριστο, για να καταλήξουμε όλοι ανεξαιρέτως σε ένα γαμημένο απολογισμό. Χορεύαμε ιδρωμένοι χωρίς σταματημό, τότε που παίρναμε μια μπύρα στο χέρι και τρέχαμε να βρούμε ένα μέρος με θέα για να μιλήσουμε για τα όνειρά μας, τους αλήτες που, κάθε βράδυ μας αφήνουν μονάχους.
Συναντήσαμε ανθρώπους τσαλακωμένους που δεν φοβήθηκαν να τσαλακώσουν το είναι τους, άνθρωποι με σημάδια στο σώμα τους, με χαρακιές στη ψυχή τους, ανθρώπους που ήταν πληγωμένοι, πονεμένοι, ραγισμένοι και απόκληροι απ’ τη ζωή, αλλά παρ’ όλες τις δυσκολίες, τις πίκρες τους, δεν εγκαταλείπουν τον αγώνα επιβίωσης.
Και μας θύμισαν ότι είμαστε στη λάθος πλευρά της ιστορίας.
Αφήστε τα όνειρα σας να ταξιδεύουν. Μην τα ακουμπάτε γιατί αν ξυπνήσουν θα μας πνίξουν με το αίμα τους που χύθηκε δίκαια και συνετά, τους νεκρούς μην τους ξυπνάτε. Αφήστε τους, να μην ξέρουν. Μακάριοι και μοναχικοί ταξιδιώτες της μνήμης. Αυτοί που βρέθηκαν εξόριστοι από τη ζωή με ματωμένα ρούχα και τραγούδια είναι γιατί πόθησαν την ελευθερία και ήξεραν ότι εκείνη περνούσε πάντα από το αίμα.
Ο άνθρωπος δεν επιβιώνει ούτε επειδή έχει εξασφαλίσει το φαί, ούτε γιατί κρύβεται συνεχώς στη φωλιά του να γλυτώσει πανικόβλητος. Επιβιώνει γιατί έχει ένα απίστευτο πείσμα και μια τρομερή εφευρετικότητα στο να βρίσκει τρόπους επιβίωσης. Υπάρχουν άνθρωποι που τα μνημόνια και τους όρους τους τα γράφουν στην κυριολεξία στα …………. τους και είναι ακόμα εδώ, ζουν, ονειρεύονται, και προσπαθούν να επιβιώσουν “εκτός”. Με όποιο κόστος. Αυτό το κόστος ειναι το τίμημα της ελευθερίας. Εκείνης της ελεύθερης βούλησης που όλοι προσπαθούν να μας πείσουν πως είναι παραμύθι και δεν υπάρχει.
Μας είπαν πως πρέπει να πιστεύουμε στο δικό μας Θεό, εμείς και οι όμοιοί μας και του κοιτάξαμε στα μάτια. Καταλάβαμε πως δεν είναι άνθρωποι ατρόμητοι. Μας φοβήθηκαν για λίγο και το έβαλαν στα πόδια. Νομίσαμε πως έφυγαν για πάντα. Λάθος μεγάλο που το πληρώσαμε όλοι μας.
Στο διάβα μας στην ιστορία συναντήσαμε ανθρώπους που είχαν μείνει πιστοί στο πιστεύω τους και δεν κάνανε εκπτώσεις. Αυτοί που βγήκαν δυνατά μπροστά σε κάθε αγώνα, διαμαρτυρία, σύγκρουση και σπρώχνουν τα πράγματα μπροστά. Και μας θύμισαν ότι είμαστε σε λάθος πλευρά της ιστορίας Τo πρόβλημα αυτή τη στιγμή στη πατρίδα μας δεν είναι να μετρήσουμε πόσους Λεωνίδες με τους τριακόσιoυς έχουμε, αλλά πόσους εφιάλτες. Γιατί ένας και είδατε τι έγινε. Το πρόβλημα δεν είναι να μετρήσουμε πόσους αντιστασιακούς έχουμε αλλά πόσους δοσίλογους. Αυτό αναρωτιόμαστε ο ένας κοιτάζοντας τον άλλον. Τι είμαστε άραγε; Πόσοι βολεμένοι και πόσοι αβόλευτοι; Πόσοι διατεθειμένοι να αντέξουμε και πόσοι σφάξαμε αγά μου ν’ αγιάσω; Πόσοι δεν έχουν να χάσουν τίποτα και πόσοι τη περνάνε μια χαρά ακόμα; Για πόσους είναι αξία η εθνική περηφάνια και για πόσους το σπιτάκι τους και το φαγάκι τους;
