Κύπρος: Ένα συνεχές έγκλημα
γράφει στο peripteron.eu ο Βαγγέλης Πάλλας, ∆ηµοσιογράφος – Ερευνητής – Αναλυτής IFJ / SPJ
1955 – 1974
Το Κυπριακό είναι ένα πολύ σοβαρό ζήτημα που προσδιόρισε τις εξελίξεις στην Ελλάδα τουλάχιστον στην εικοσαετία 1955-1975. Αυτό οφείλεται κύρια στη σημασία της Κύπρου για το παγκόσμιο σύστημα του ιμπεριαλισμού.
Ο έλεγχος του νησιού δίνει τη δυνατότητα για κυριαρχία πάνω στα πετρέλαια της Μέσης Ανατολής και τις πλούσιες χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Είναι χαρακτηριστικό τι είπε ο Άγγλος στρατηγός Ζ. Λ. Βόγγαν το 1878: «Η κατοχή της Κύπρου διπλασιάζει τη δύναμη ελέγχου, που είχαμε μέχρι σήμερα πάνω στη διώρυγα του Σουέζ… και μας δίνει τη δυνατότητα, σε περίπτωση που κινδύνευε ο δρόμος μας προς τις Ινδίες, να αποβιβάσουμε δυνάμεις μας, στο συντομότερο διάστημα στις ακτές της Αιγύπτου. Σε περίπτωση που θα επιθυμούσαμε νέους δρόμους προς τις Ινδίες, τόσο από στρατιωτικοπολιτική πλευρά όσο και οικονομική, η Κύπρος μας δίνει αυτή τη δυνατότητα, κάτω από πολύ ευνοϊκές συνθήκες παρά άλλοτε.» Ήταν η εποχή, που η Αγγλία κατάκτησε την Κύπρο με μυστική συμφωνία από την Τουρκία, με αντάλλαγμα να την στηρίξει, για να καθυποτάξει τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα των Βαλκανίων και να την προστατεύσει από τις αρπακτικές διαθέσεις της Ρωσίας.
Κάτι ανάλογο γράφει και ο Τόμας Έρλιχ, ειδικός σύμβουλος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ των ΗΠΑ στα θέματα της Εγγύς Ανατολής: «Η Κύπρος έχει ένα σημαντικό προσόν, τη στρατηγική της θέση. Είναι το τρίτο σε μέγεθος νησί της Μεσογείου και είναι έτσι καλά τοποθετημένο που προσφέρεται για την αστυνόμευση ολόκληρης της Ανατολής.»
Έτσι ο ιμπεριαλισμός από τα πρώτα βήματα της διαμόρφωσής του έδωσε ιδιαίτερη σημασία για τον έλεγχο της Κύπρου. Από την άλλη μεριά, η αστική τάξη της Ελλάδας όχι μόνο δεν αντέδρασε όταν η Βρετανία έθεσε την Κύπρο υπό την κυριαρχία της, αλλά αποδοκίμασε και οποιαδήποτε εθνικοαπελευθερωτική προσπάθεια των Κυπρίων.
Το 1931, ο τότε πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος όταν οι Κύπριοι εξεγέρθηκαν ενάντια στους Άγγλους, διακήρυξε: «Όπως δήλωσα και άλλοτε, ζήτημα Κυπριακό δεν υφίσταται μεταξύ της ελληνικής κυβερνήσεως και της αγγλικής. Υφίσταται μεταξύ της τελευταίας ταύτης και των Κυπρίων. Και μέχρι τούδε, ο μεν αγών αυτός διεξήγετο εκ μέρους των τελευταίων δι’ υπομνημάτων, ψηφισμάτων, συλλαλητηρίων, δια μέσων δηλαδή, τα οποία ο φιλελεύθερος αγγλικός χαρακτήρας θεωρεί απολύτως θεμιτά. Αλλά, δυστυχώς, σήμερον σημειώθηκαν, κατά τας ειδήσεις των εφημερίδων, και εγκληματικές παρεκτροπές όπως επιθέσεις κατά του στρατού και της αστυνομίας και εμπρησμός του Διοικητηρίου της Λευκωσίας. Ενώπιον δε τοιούτων παρεκτροπών, είναι γνωστόν ότι η φιλοσοφική ανοχή των Άγγλων σταματά και αρχίζει η αυστηρά πλέον εφαρμογή των νόμων. Δεν ημπορώ παρά να εκφράσω την βαθυτάτην λύπην μου δια τας παρεκτροπάς αυτάς, τας οποίας βέβαια δεν ήθελον οι ηγούμενοι της κινήσεως, έπρεπεν όμως να γνωρίζουν ότι, ωθούντες τα πράγματα, ημπορούσαν να φθάσουν εις μίαν στιγμήν εκεί όπου δεν θα ήσαν κύριοι της καταστάσεως».
Το ΚΚΕ και το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κύπρου υποτιμούσαν τότε την αντιιμπεριαλιστική πάλη – είχαν συγκεντρώσει την προσοχή τους στην αντίθεση εργασία-κεφάλαιο τόσο στην πολιτική, όσο και στην ιδεολογία (τέχνη κλπ.). Το 1944, ο Γ. Παπανδρέου, στην ομιλία του στο Σύνταγμα, δεν ανέφερε λέξη για την Κύπρο, ενώ ζήτησε προσάρτηση της Β. Ηπείρου, ένωση της Δωδεκανήσου, αναπροσαρμογή των συνόρων στη Μακεδονία και τη Θράκη. Το ΚΚΕ, το 1945, είχε ζητήσει την απόδοση της Κύπρου στην Ελλάδα. Στη διάρκεια της ένοπλης επανάστασης 1946-1949 έριξε το σύνθημα: «Λεύτερη Κύπρος σε λεύτερη Ελλάδα», για να κάνει καθαρό ότι είναι εναντίον της υπαγωγής της Κύπρου στην επιρροή των ΗΠΑ.
Το 1950, ο τότε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Γ. Παπανδρέου, σε γράμμα του προς το Δήμαρχο Λευκωσίας, έγραφε: «Η Ελλάς αναπνέει με δύο πνεύμονες, τον μεν αγγλικόν τον δε αμερικανικόν και δι’ αυτό δεν ημπορεί, λόγω του Κυπριακού, να διακινδύνευση να πάθη ασφυξίαν». Η δήλωση αυτή έγινε παρά το γεγονός ότι το 1947 η ελληνική Βουλή είχε ζητήσει την ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.
Στα πλαίσια του ΟΗΕ, διαμορφώθηκε κύρια από τις τότε σοσιαλιστικές χώρες η θέση γι’ αυτοδιάθεση της Κύπρου, μιας και ένωση σήμαινε υπαγωγή στο NATO. To KKE, στην 6η Ολομέλεια το Μάρτη του 1956, προσάρμοσε τη θέση για «Λεύτερη Κύπρο σε λεύτερη Ελλάδα» στις νέες συνθήκες και μίλησε γι’ αυτοδιάθεση. «Πρωταθλητές της εθνικής ανεξαρτησίας και της δημοκρατίας οι κομμουνιστές της Ελλάδας υποστηρίζουν ολόψυχα τον απελευθερωτικό αγώνα του κυπριακού λαού ενάντια στον ιμπεριαλιστικό ζυγό, για την αυτοδιάθεση του και στιγματίζουν τα βάρβαρα μέτρα της αγγλικής αποικιοκρατίας.»
Για το ρόλο της αστικής τάξης της Ελλάδας απέναντι στο Κυπριακό, είναι χαρακτηριστικό το γεγονός της δολοφονίας τριών διαδηλωτών, του Ευάγγελου Γεροντή, του Ιωάννη Κωσταντόπουλου και του Φραντζέσκου Νικολάου από αστυνομικούς, σε νόμιμο συλλαλητήριο, που έγινε στην Αθήνα το Μάη του 1956, για την αυτοδιάθεση της Κύπρου. Η αχαρακτήριστη αυτή ενέργεια της κυβέρνησης Καραμανλή έγινε για να κάμψει το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα για την αυτοδιάθεση της Κύπρου, που διαρκώς δυνάμωνε τόσο στην Ελλάδα όσο και παγκόσμια. Την εποχή αυτή, ο Ιωάννης Πασαλίδης έγραφε στην τότε «Αυγή»: «Οι δούλοι δεν μπορούν να ελευθερώσουν τους σκλάβους.»
Μέσα στα πλαίσια αυτά, ο υπουργός Εξωτερικών Ε. Αβέρωφ δήλωσε στις 18-2-57 στην αμερικάνικη τηλεόραση: «Αν αντί των Άγγλων ήταν στην Κύπρο οι Αμερικάνοι, τότε δεν θα υπήρχε Κυπριακό ζήτημα.» Και στη συνέχεια ότι «η κυβέρνηση του ήταν σύμφωνη να μπει η Κύπρος κάτω από τον έλεγχο του ΝΑΤΟ.
Τι γίνεται όμως, στην Κύπρο;
συνεχίζεται…
