Ρόζα Ιμβριώτη: Πρωτοπόρα παιδαγωγός
γράφει στο peripteron.eu ο Βαγγέλης Πάλλας, Δημοσιογράφος – Ερευνητής – Αναλυτής IFJ/SPJ
Μια πρωτοπόρα εκπαιδευτικός και ερευνήτρια, η Ρόζα Ιμβριώτη, έγινε για πρώτη φορά αντικείμενο ενδελεχούς ιστορικής έρευνας, η οποία αποκαλύπτει noos το μάθημα της Ιστορίας στο σχολείο ήταν ήδη τη δεκαετία του 1920 αντικείμενο σκληρών ιδεολογικών αντιπαραθέσεων.
Τη διετία 2006-2007 ζήσαμε έναν τραγέλαφο γύρω από ένα Βιβλίο Ιστορίας που απευθυνόταν σε παιδιά της ΣΤ’ Δημοτικού. Πολιτικοί, ιερείς, δημοσιογράφοι, παραγωγοί ραδιοφώνου, μπλόγκερ και λοιποί κοινοί θνητοί μετατράπηκαν σε ιστορικούς με τα γνωστά αποτελέσματα: διαπόμπευση της συγγραφέως, απόσυρση του βιβλίου, παραίτηση μιας υπουργού που έχασε αργότερα και τη βουλευτική έδρα της. Η Ιστορία καίει, και ένα σχολικό βιβλίο μπορεί να γίνει βορά σε έναν άναρχο δημόσιο λόγο που εδράζεται σε βαθύτατες ιδεολογικές αντιθέσεις.
Н Ρόζα Ιμβριώτη, γόνος εύπορης οικογένειας της Αθήνας, αριστερών φρονημάτων και φιλομαρξιστικής προσέγγισης σε επιστημονικά θέματα, έφερε καινά δαιμόνια από την Ευρώπη. Ο Αλέξανδρος Δελμούζος, στον οποίο η ευρύτερη βενιζελική παράταξη ανέθεσε το 1923 τον εκσυγχρονισμό του Μαρασλείου Διδασκαλείου, ενέταξε στο προσωπικό του και την πρωτοπόρα αυτή εκπαιδευτικό, στην οποία η εκπαιδευτικός και ερευνήτρια Χρύσα Χρονοπούλου-Πανταζή αφιέρωσε μία πολύ ενδιαφέρουσα μονογραφία.
Η πρώτη μεταρρυθμιστική προσπάθεια με την εισαγωγή τnς δημοτικής στο δημοτικό σχολείο ξεκίνησε το 1917 από τους Γληνό και Δελμούζο και διακόπηκε το 1920, αλλά το 1923 πήρε μπρος ξανά.
Το Μαράσλειο βρέθηκε στο επίκεντρο διότι έπρεπε να μορφώσει δασκάλους, οι οποίοι θα άλλαζαν τις σχολικές νοοτροπίες. Αποστολή του Δελμούζου ήταν να φέρει στο σχολείο νέες παιδαγωγικές αντιλήψεις και να ενεργοποιήσει τους μαθητές, τόσο ως άτομα, όσο και ως ομάδα. Αυτό θα βοηθούσε τα παιδιά να αναπτύσσουν ενεργητικότητα και πρωτοβουλία, να βρίσκουν μόνα τους λύσεις στα προβλήματα με τη διακριτική βοήθεια του δασκάλου, να γίνουν δηλαδή ακέραιες πνευματικές και ηθικές προσωπικότητες σε ένα πλαίσιο όπου θα υπήρχε η χαρά της δημιουργίας, ελευθερία έκφρασης, περιβάλλον όπου θα πλάθονταν συνειδητοί δημοκρατικοί πολίτες.
Η Ιμβριώτη συνδύασε τα συμβαίνοντα στην Ευρώπη εκείνη την περίοδο και αναφέρθηκε στην άνοδο της τάξης αυτής στην Ευρώπη και στην επίδραση που άσκησε στις άλλες χώρες, τονίζοντας έτσι την επίδραση και του οικονομικού παράγοντα κατά την εξέταση των ιστορικών γεγονότων, παράγοντα κατά τη γνώμη της πολύ ουσιώδους. Η έμφαση στον οικονομικό παράγοντα που θύμιζε τότε μαρξιστική ανάλυση και η εμπλοκή της αστικής τάξης, που στα μάτια των πιο συντηρητικών δασκάλων υποβάθμιζε το εθνικό στοιχείο και αμαύρωνε την «ιερότητα» του αγώνα, έβαλαν στο στόχαστρο τόσο την Ιμβριώτη όσο και το ίδιο το Μαράσλειο και τον Δελμούζο, που είδαν την εκσυγχρονιστική προσπάθειά τους να αποτυγχάνει.
Η Ιμβριώτη μετατέθηκε τον Σεπτέμβριο του 1925 στο 1ο Γυμνάσιο θηλέων και τον επόμενο Φεβρουάριο απολύθηκε.
Μετά την απόλυσή της πήγε στη Γερμανία όπου μετεκπαιδεύτηκε σε παιδαγωγικά θέματα και επέστρεψε στην Ελλάδα το 1930, οπότε και ο Γεώργιος Παπανδρέου, τότε υπουργός Παιδείας, την επανέφερε στη δημόσια εκπαίδευση.
Η Ιμβριώτη έχασε, αλλά ήταν πολύ νέα για να καταθέσει τα όπλα. Στα 28 της – ήταν γεννημένη το 1898 – είχε βέβαια ήδη κάνει πολλά. Στα 16 μπήκε στη (Φιλοσοφική και άρχισε ταυτόχρονα να διδάσκει στο Κυριακό Σχολείο Εργατριών, που μόρφωνε ανήλικες αγράμματες εργάτριες και είχε ιδρυθεί από το Εργατικό Κέντρο Αθηνών και μια σπουδαία γυναίκα, την Αύρα Θεοδωροπούλου. Στα 19 της έγινε μέλος του Εκπαιδευτικού Ομίλου και γνωρίστηκε με τον Δημήτρη Γληνό. Ήταν 22 ετών όταν με την Αύρα Θεοδωροπούλου, τη Μαρία Νεγρεπόντη και άλλες επτά γυναίκες ίδρυσαν τον «Σύνδεσμο για τα Δικαιώματα της Γυναίκας».
Την δεκαετία του ’40 θα ενταχθεί στο ΕΑΜ κοντά στον Γληνό και με την απελευθέρωση θα ενταχθεί στο ΚΚΕ, κάτι που όπως φαίνεται θα την απομακρύνει από την Αύρα Θεοδωροπούλου. Η πολιτική δράση της στην ΕΠΟΝ, στο ΚΚΕ, στις εξορίες – όπου πάλι μάθαινε γράμματα σε αγράμματες εξόριστες – θα επισκιάσει κάπως το εκπαιδευτικό έργο της.
