Καμπούλ: Ελλειψη συντονισμού

γράφει στο peripteron.eu ο Λευτέρης Παπαγιαννάκης, Μέλος του ΔΣ της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

Μετά την πτώση της Καμπούλ στα χέρια των ταλιμπάν έγινε πολύ γρήγορα σαφές ότι για ακόμα μια φορά η ΕΕ σε ένα πολύ σοβαρό ζήτημα διεθνούς πολιτικής δεν θα μπορέσει να βρει κοινή γραμμή δράσης.

Από την πρώτη μέρα κράτη μέλη πήραν πρωτοβουλίες χωρίς προηγούμενη συνεννόηση, ανάμεσα τους και η Ελλάδα, ενώ και σε επίπεδο θεσμών έκαναν την εμφάνιση τους παραφωνίες με τον Σλοβένο Πρωθυπουργό (η Σλοβενία έχει την προεδρία του Συμβουλίου για το εξάμηνο) να δηλώνει ότι η ΕΕ «δεν θα ανοίξει κάποιο ανθρωπιστικό ή μεταναστευτικό διάδρομο στο Αφγανιστάν» και τον πρόεδρο του Ευρωπαικού Κοινοβουλίου Νταβίντ Σασόλι να του απαντά ότι δεν αποφασίζει η σλοβενική προεδρία τι θα κάνει η ΕΕ για το Αφγανιστάν. Από την πλευρά της η Πρόεδρος της Επιτροπής Φον ντερ Λάιεν καλεί τα κράτη μέλη να φιλοξενήσουν αφγανούς πρόσφυγες επικαλούμενη και την ηθική υποχρέωση της ΕΕ.

Οι διαφοροποιήσεις και οι διαφωνίες είναι δυστυχώς ο κανόνας για την ΕΕ από τη στιγμή που αυτό που προέχει για τα κράτη μέλη είναι τα εθνικά τους συμφέροντα, ακόμα και όταν τα ζητήματα που καλείται να διαχειριστεί η ΕΕ είναι παγκόσμια. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η αποκαλούμενη προσφυγική κρίση του 2015, η οποία εξελίχθηκε σε μια τεράστια κρίση υποδοχής για την ΕΕ λόγω των εσωτερικών παλινωδιών και την επικράτηση εθνικιστικών και λαικίστικών απόψεων στα κράτη μέλη.

Η κρίση εντός της ΕΕ λόγω της αδυναμίας εύρεσης κοινής γραμμής και στάσης, παίρνει ανησυχητικές διαστάσεις και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να βρεθεί πεδίο συμβιβασμού και συνεννόησης, όχι μόνο στα διεθνή ζητήματα, αλλά και στα κεντρικά θέματα που αφορούν στην ΕΕ και αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τη διαρκή υποχώρηση σε βασικά ζητήματα τα οποία αποτελούν τον σκληρό πυρήνα της Ένωσης και τελικά τον ίδιο το λόγο ύπαρξης της.

Δεν είναι η πρώτη φορά που η ΕΕ αδυνατεί να συντονιστεί σε σημαντικά γεωστρατηγικά ζητήματα, αλλά κάθε φορά γίνεται και πιο σαφές ότι αυτή η αδυναμία δεν είναι της στιγμής αλλά τείνει να γίνει ένα δομικό χαρακτηριστικό της και αυτό την καθιστά ευάλωτη απέναντι στους υπόλοιπους παράγοντες της διεθνούς σκηνής.