Η υγεία ένα παγκόσμιο δημόσιο αγαθό… σε έλλειψη…

γράφει στο peripteron.eu ο Βαγγέλης Πάλλας, ∆ηµοσιογράφος – Ερευνητής – Αναλυτής IFJ / SPJ

Η Διεθνής κοινότητα εκφράζει συχνά τη λύπη της για την άθλια κατάσταση στην οποία βρίσκεται ο υγειονομικός μηχανισμός των φτωχότερων χωρών… χωρίς ωστόσο να προτείνει ενδεδειγμένη λύση …Όμως μετά την κρίση και την πανδημία του covid-19..δεν είναι πια δυνατόν να συνεχιστεί αυτή η απάθεια… .Το 2015 για πρώτη φορά στην ιστορία του το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ αφιέρωσε μία από τις συνεδριάσεις του σε ζήτημα δημόσιας υγείας …Ο ΟΗΕ δημιούργησε το Παγκόσμιο Ταμείο για την καταπολέμηση ασθενειών όπως το AIDS η Φυματίωση και η Ελονοσία που μαστίζουν τον πλανήτη …Η αλλαγή στάσης αγγίζει ακόμα και το ΔΝΤ το οποίο θεωρούσε την κοινωνική πρόοδο ως προίόν της οικονομικής ανάπτυξης ….Η δημόσια υγεία απαιτεί συχνά την υιοθέτηση λύσεων σε παγκόσμιο επίπεδο..η συνεχής κυκλοφορία των ανθρώπων έχει ως αποτέλεσμα να μην είναι δυνατόν να περιοριστεί καμία επιδημία ,όνο σε χώρα η σε μια κοινωνική τάξη…

Με την εμφάνιση του covid-19 ..και την Παγκόσμια εκστρατεία εμβολιασμού ενάντια στον covid-19 παραμένει σήμερα η μοναδική σημαντική επιτυχία που προέκυψε από τη συντονισμένη διεθνή κινητοποίηση στα ζητήματα της υγείας…

ΥΓΕΙΟΝΟΜΙΚΟ ΑΠΑΡΤΧΑΙΝΤ

Εάν ανατρέξουμε στις στατιστικές που πραγματοποιεί ο ΠΟΥ η πιθανότητα να πεθάνει ένα παιδί πριν φτάσει στην ηλικία των πέντε ετών είναι πέντε τοις χιλίοις στη Γαλλία και στην Κούβα ενώ ξεπερνάει το τρομακτικό ποσοστό του διακόσα τοις χιλίοις σε χώρες όπως η Ζάμπια ..ο Νίγηρας..και το Μάλι ….Το προσδόκιμο επιβίωσης είχε σημειώσει ελάχιστη αύξηση στην υποσαχάρια Αφρική..από τα 44έτη πέρασε στα 48…Ο αντίστοιχος μέσος όρος για τις βιομηχανικές χώρες είναι 79 έτη….

Εάν μάλιστα η ανθρωπότητα εγκαταλείψει χωρίς χωρίς θεραπεία τους ανθρώπους που έχουν προσβληθεί από ιούς αυτή η διαφορά θα μεγαλώσει με ακόμα πιο δραματικές συνέπειες… .Όσον αφορά την έρευνα πάντως ποτέ άλλοτε η επιστήμη δεν είχε προχωρήσει τόσο πολύ στην κατανόηση των δομών των ζωντανών οργανισμών… Η ιατρική έριξε άπλετο φώς στη λειτουργία σχεδόν όλων των παθογόνων μηχανισμών… .Έχει αναπτυχθεί μια φαρμακοποιία αιχμής η οποία στηρίζεται αφενός στις γνώσεις που δημοσιεύονται από ερευνητές σε ολόκληρο και αφετέρου στις πλανητικές δεξαμενές της βιοποικιλότητας και στις παραδοσιακές πρακτικές…

Όμως η φτώχεια και όλα τα δεινά που τη συνοδεύουν όπως ο υποσιτισμός η ανθυγιεινές συνθήκες ζωής η έκθεση σε κινδύνους στο εργασιακό περιβάλλον κλπ .δεν αποτελεί τη μοναδική αιτία για αυτές τις ανισότητες στην υγεία …Η πρωτοβάθμια περίθαλψης υγείας αποτελεί κομβικό σημείο για την αντιμετώπιση της πανδημίας και οδηγεί να περιορίσουν τους πόρους που διαθέτουν για τα δημόσια νοσοκομεία …Μπροστά στη συμφόρηση του δημοσίου συστήματος υγείας οι μεσαίες και οι ανώτερες τάξεις στρέφονται προς τον ιδιωτικό ιατρικό τομέα ο οποίος προσελκύει κεφάλαια και τους καλύτερα ειδικευμένους γιατρούς με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένα υγειονομικό σύστημα δύο ταχυτήτων…..

Μεγάλος αριθμός φαρμάκων μεταξύ των οποίων τα πιο χρήσιμα πωλούνται ακριβότερα στις φτωχές χώρες απ ότι στις πλούσιες …Και παρά την πολύκροτη δίκη που πραγματοποιήθηκε το 2016..τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας εξακολουθούν να αποτελούν εμπόδιο για τη μαζική παραγωγή αντιγράφων φαρμάκων σε χαμηλή τιμή και κυρίως των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στις χρόνιες θεραπείες….

Η ιδιωτικοποίηση της έρευνας στον τομέα του φαρμάκου όπως και η ιδιωτικοποίηση των συστημάτων ασφάλειας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ευνοούν την ανάπτυξη ενός υγειονομικού απαριχάιντ το οποίο επιτρέπει να πλανάται πάνω από εκατοντάδες εκατομμυρίων ανθρώπων η απειλή η διάρκεια της ζωής τους να είναι μικρότερη και η ποιότητα της υγείας τους χειρότερη…..

Η αντικειμενικότητα της επιστήμης είναι ένα αφήγημα που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον από πολιτική σκοπιά..Η επιστήμη προβάλλεται διαχρονικά ως κάτι το αντικειμενικό ως κάτι το καθαρό ….Είναι πλέον η αποκλειστική οδός για να φθάσουμε στην αλήθεια μιαν αλήθεια μοναδική και αντικειμενική..Όμως διαχρονικά και πάλι η επιστήμη δεν είναι αμόλυντη από κοινωνικές επιρροές …Από την γέννηση της έως και σήμερα αντανακλά το κοινωνικό και πολιτικό σύστημα εντός του οποίου ασκείται …Η αντικειμενικότητα της επιστήμης είναι τελικά ένα αφήγημα που δρα προς το συμφέρον του κράτους …Στην παρούσα εποχή που διανύουμε με βάση το αφήγημα επιτυγχάνεται η κοινωνική συναίνεση..Πρόκειται για ένα σύστημα εξουσίας που επιστρατεύει τα κατασταλτικά του μέσα που διαθέτει για να συμμαχήσει με την επιστήμη στον πόλεμο κατά του αόρατου εχθρού …Άλλωστε σε μια τέτοια συμμαχία ο σκοπός αγιάζει τα μέσα….

Η έννοια του ειδικού της αυθεντίας παρουσιάζει επίσης μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον …Οι ειδικοί προβάλλονται κι αυτοί σαν αντικειμενικοί και κάτοχοι της απόλυτης αλήθειας ..Η αλήθεια αυτή δεν είναι άλλη από την επιστημονική αλήθεια …Για την καθιέρωση του απόλυτου χαρακτήρα της εν λόγω αλήθειας ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό το γεγονός ότι ο καπιταλισμός μοιράζει απλόχερα την άγνοια κι όχι τη γνώση…

Είναι λοιπόν έκδηλο πως η εξύψωση της επιστήμης σε κάτι το αμερόληπτο κι ουδέτερο αποπολιτικοποιεί τον χαρακτήρα που αυτή έχει σήμερα …Ένδειξη της εν λόγω αποπολιτικοποίησης αποτελεί η αδιαφορία η η αφέλεια με την οποία συχνά αντιμετωπίζονται τα κίνητρα της επιστήμης… Πολλοί θα δηλώσουν πως η επιστήμη είναι στο κάτω-κάτω εδώ για να μας σώσει η να κάνει τη ζωή μας καλύτερη… Πολλοί θα πουν πως ο στόχος της είναι ίσως το κέρδος εντούτοις κι εμείς θα ωφεληθούμε από όσα δημιουργεί Τέτοιες απόψεις είναι επικίνδυνα απλοίκές …

Συμπεραίνουμε λοιπόν πως η απόλυτη η και τυφλή εμπιστοσύνη στη σύγχρονη επιστήμη δίχως να μας προβληματίζουν τα κίνητρα της είναι μια στάση που από πολιτική άποψη στερείται βάθους…