Δήμοι και ΕΣΠΑ: Η μεγάλη ευκαιρία, για να κάνουμε καλύτερες τις πόλεις μας
Οι Δήμοι μας θα βρεθούν το επόμενο διάστημα, απέναντι σε μια μεγάλη πρόκληση. Θα κληθούν να αξιοποιήσουν τρία νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», τους πόρους του Ταμείου Εθνικής Ανασυγκρότησης και το ΕΣΠΑ 2021-27.
Είναι η μεγάλη μας ευκαιρία για να χρηματοδοτήσουμε έργα, που θα αλλάξουν τις πόλεις μας και θα βελτιώσουν τη ζωή των συμπολιτών μας.
Το ΕΣΠΑ όλοι γνωρίζουμε ότι αποτελεί το κατεξοχήν χρηματοδοτικό «εργαλείο», για την αντιμετώπιση των περιφερειακών ανισοτήτων. Γι αυτό και δεν πρέπει η διαχείριση των πόρων του ΕΣΠΑ της επόμενης προγραμματικής περιόδου, να είναι μια από τα ίδια. Ως Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος έχουμε επισημάνει πως τη φορά αυτή, δεν πρέπει να γίνουν τα λάθη του χθες . Ούτε στο σχεδιασμό του προγράμματος, αλλά ούτε και στην επιλογή και χρηματοδότηση των έργων.
Αυτή τη φορά, πρέπει να ακουστεί η δική μας φωνή.
Σύμφωνα άλλωστε με το Κανονιστικό πλαίσιο και το Κοινοτικό κεκτημένο, που στηρίζεται στις αρχές της εταιρικής σχέσης, της επικουρικότητας και της εγγύτητας, είναι αναγκαίο αυτή τη φορά να διασφαλιστεί η ουσιαστική συνεργασία και η συνέργεια Υπουργείων –Περιφερειών – Δήμων σε κεντρικό – περιφερειακό – δημοτικό επίπεδο, όσον αφορά τον σχεδιασμό, την εξειδίκευση και την υποστήριξη της εφαρμογής των Αναπτυξιακών Προγραμμάτων, της επόμενης προγραμματικής περιόδου.
Θεωρούμε απαραίτητη τη συμμετοχή της ΚΕΔΕ , του θεσμικού εκπροσώπου των Δήμων, στην παρακολούθηση της εκπόνησης των στρατηγικών για την εκπλήρωση των αναγκαίων όρων σε θέματα που σχετίζονται με τις αρμοδιότητες των Δήμων και στη διαμόρφωση της αρχιτεκτονικής του προγράμματος για την Αγροτική Ανάπτυξη.
Υποστηρίζουμε ότι οι πόροι για SMARTCITIES και για τη σύγχρονη διακυβέρνηση των πόλεων, θα πρέπει να τεθούν υπό ενιαίο συντονισμό, παρακολούθηση της εφαρμογής και αξιολόγηση των επιπτώσεων από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, σε συνεργασία με την ΚΕΔΕ .
Επίσης, καθοριστική πρέπει να είναι η συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού, στο σχεδιασμό και την εφαρμογή του Προγράμματος Δίκαιης Μετάβασης (ειδική αναπτυξιακή ρήτρα, φορολογικό και επενδυτικό καθεστώς, χωρικό σχέδιο, ολοκλήρωση των μεγάλων οδικών, σιδηροδρομικών και αεροπορικών έργων υποδομής κ.λ.π.)
Όπως έχω αναφέρει επανειλημμένα, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2021-2027 έχουμε στοχοθετήσει να πετύχουμε την ενίσχυση των κοινωνικών δομών των Δήμων. Δίνοντας προτεραιότητα :
• Στη στήριξη των δημοτικών δομών παιδικής προστασίας και πρόσθετη χρηματοδότηση για δημοτικά ΚΔΑΠ και ΚΔΑΠ ΜΕΑ
• Στην ενίσχυση του προγράμματος «Βοήθεια στο σπίτι» και τη δημιουργία πανελλήνιου δικτύου πρωτοβάθμιας κοινωνικής φροντίδας
• Στην ενίσχυση και επέκταση των Κέντρων Κοινότητας και των Δομών Καταπολέμησης της Φτώχειας
• Στην ενίσχυση των δομών υγείας και πρόνοιας, σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.
• Στην ανάπτυξη των αγροτικών και νησιωτικών περιοχών.
Προτείνουμε επίσης να αξιοποιηθεί το μοντέλο των Ολοκληρωμένων Χωρικών Επενδύσεων, ώστε να δοθεί η δυνατότητα μιας ολιστικής προσέγγισης της επιχειρούμενης ανάπτυξης μιας περιοχής, η οποία δεν είναι απαραίτητο να ταυτίζεται με τα όρια ενός μόνο Δήμου, αλλά να εκτείνεται σε περιοχές που θα καταλαμβάνουν περισσότεροι Δήμοι με κοινά χαρακτηριστικά.
Θεωρούμε απαραίτητη τη συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού στην εφαρμογή των προγραμμάτων
• Με τη λειτουργία ευέλικτων και λειτουργικών Επιτροπών Παρακολούθησης, προκειμένου να λειτουργούν ως πραγματικά θεσμικά εργαλεία παρακολούθησης
• τη θεσμοθέτηση διαδικασίας χρονοπρογραμματισμού των Προσκλήσεων και έγκαιρη ενημέρωση των Δήμων ως δικαιούχων στο νέο ΕΣΠΑ και συμμετοχή της ΚΕΔΕ και των ΠΕΔ, μέσω της διαβούλευσης, στη διαμόρφωση των Προσκλήσεων.
• τη δημιουργία Προγράμματος υποστήριξης των δικαιούχων
• τη διάθεση πόρων Τεχνικής Βοήθειας και την ενίσχυση του θεσμού της «διοικητικής υποστήριξης» των μικρών Δήμων.
Στο νέο ΕΣΠΑ οι Δήμοι πρέπει να είναι από την αρχή επίσημα και με λόγο, στον σχεδιασμό και την εξειδίκευση των προτάσεων, κι αυτό να αφορά όλες τις λειτουργίες της Διακυβέρνησης του ΕΣΠΑ (Προετοιμασία – Σχεδιασμός – Διαχείριση – Υλοποίηση – Παρακολούθηση – Αξιολόγηση).
Αυτήν τη συμμετοχή μας θα την διεκδικήσουμε ως ΚΕΔΕ γιατί πραγματικά πιστεύουμε ότι ισόρροπη περιφερειακή και σε όλο το εύρος της χώρας ανάπτυξη, χωρίς τη συμμετοχή των Δήμων, δεν μπορεί να υπάρξει.
Δημήτρης Παπαστεργίου,
Δήμαρχος Τρικκαίων,
Πρόεδρος Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος
