Διεθνής Κώδικας Ασφαλείας σε πλοία και Λιμενικές Εγκαταστάσεις

Παρουσίαση Υλοποίησης-Εφαρμογής του Διεθνούς Κώδικα Ασφαλείας (ISPS/Code) σε πλοία και Λιμενικές Εγκαταστάσεις.

Σύμφωνα με την διεθνή πρακτική και Νομοθεσία (ISPS/Code, Π.Δ.56/2004 ΦΕΚ 47Α/11-02-04, Κανονισμό 725/204 Ε.Κ. και τον Ν.3622/2007 ΦΕΚ 281Α/20-12-07, όπως ο τελευταίος τροποποιήθηκε με τον Ν.4150/2013 ΦΕΚ102Α/29-04-2013), οι Λιμενικές Εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν πλοία γραμμών εξωτερικού (Επιβατηγά, Κρουαζιερόπλοια, Φορτηγά άνω των 500κοχ, ως και Επιβατηγά γραμμών εσωτερικού, κατηγορίας Α (πλόων > 20ν.μ από ξηρά), είναι υποχρεωμένες να υλοποιούν και εφαρμόζουν τον Διεθνή Κώδικα Ασφαλείας Πλοίων Λιμενικών Εγκαταστάσεων, γνωστό με την σύντμηση ISPS/Code.

Τον συγκεκριμένο Κώδικα Ασφαλείας μπορούν να εφαρμόζουν και Λιμενικές Εγκαταστάσεις, που δεν είναι υπόχρεες, (πχ. «Μαρίνες»), επειδή το ¨είδος¨ των σκαφών (Yachts), δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του Κώδικα, (Κανονισμός 2), αλλά λόγω ιδιαιτέρου επιχειρηματικού ενδιαφέροντος του φορέα εκμετάλλευσης και της μεγάλης αξίας των ελλιμενισμένων σκαφών, εφαρμόζεται ανάλογο περιβάλλον Ασφαλείας. (π.χ. Μαρίνα Φλοίσβου).

Σήμερα στην πράξη, τα υπόχρεα στον Κώδικα πλοία, που ήδη τον εφαρμόζουν, ¨αποφεύγουν¨ να προσεγγίσουν Λιμενικές Εγκαταστάσεις που δεν εφαρμόζουν τον Κώδικα ISPS, καθόσον, σε περίπτωση οιουδήποτε ατυχήματος, σχετικού με την εφαρμογή του Κώδικα, οι ασφαλιστικές εταιρείες δεν αναγνωρίζουν και δεν καλύπτουν την οποιαδήποτε επιδικασθείσα αποζημίωση προς τον παθόντα, την οποία καλείται να πληρώσει ο Πλοίαρχος και η εταιρεία.

Η διεθνής πρακτική και το μοντέλο λειτουργίας του συστήματος Ασφαλείας ISPS, ουσιαστικά μεταφέρει την ¨φιλοσοφία¨ και πρακτική λειτουργίας των διεθνών Αερολιμένων (π.χ. Ελ. Βενιζέλος), για προσαρμογή και εφαρμογή στις Λιμενικές εγκαταστάσεις, που εξυπηρετούν κυρίως πλοία, τα οποία εκτελούν πλόες εξωτερικού και όχι μόνο. Δηλαδή το ¨λειτουργικό κομμάτι¨ της Λ.Ε. (Προσωπικό Ασφαλείας, υλικά και μέσα, κλπ), αποτελούν ευθύνη και υποχρέωση του φορέα διαχείρισης και διοίκησης της Λ.Ε., ενώ η Αρχή περιορίζεται σε εποπτεία και έλεγχο του συστήματος ασφαλείας ή σε επέμβαση, στις περιπτώσεις τέλεσης ποινικού αδικήματος.

Επισημαίνεται ότι, σε όσες Λιμενικές Εγκαταστάσεις εφαρμόζεται ο Κώδικας, δίδεται η ευχέρεια στο φορέα διαχείρισής της, να επιβάλει και εισπράξει ανταποδοτικό ¨τέλος Ασφαλείας¨ ενός (1) Ευρώ, ανά επιβάτη (π.χ. Δ.Λ.Τ.Θήρας).

Οι απαιτήσεις του Κώδικα ISPS και της σχετικής εφαρμοστικής Νομοθεσίας, σε ¨Πιστοποιημένο¨ Προσωπικό Ασφαλείας, πάγιο εξοπλισμό υλικών, μέσων κλπ, αποκλειστικά για χρήση του Συστήματος Ασφαλείας, δημιουργούν αντίστοιχα μεγάλες και νέες ανάγκες εξεύρεσης πηγών χρηματοδότησης (σ.σ. Προγράμματα ΕΣΠΑ, leasing, κ.α.), εφόσον η χρηματοδότηση, δεν μπορεί να επιτευχθεί από τον εκάστοτε προϋπολογισμό, των φορέων διοίκησης και εκμετάλλευσης των Λιμενικών Εγκαταστάσεων.

Είναι επίσης γνωστό, ότι η υλοποίηση και εφαρμογή κανόνων ασφαλείας σύμφωνα με τον Διεθνή Κώδικα ISPS, σε Πλοία και σε Λιμενικές Εγκαταστάσεις, απαιτεί την Επιτελική συμμετοχή και παρέμβαση ατόμων, με απολύτως εξειδικευμένες και πολυσύνθετες γνώσεις και εμπειρία, όχι μόνο στο συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο, αλλά και πέραν αυτού. (σ.σ. Λαθρομετανάστευση, Προσφυγικό, Sengen, Δουβλίνο Ι&ΙΙ).

Για την σχεδίαση, υλοποίηση και εφαρμογή του Κώδικα ISPS, απαιτούνται συγκεκριμένα βήματα, προσδιοριζόμενα επιγραμματικά ως: Εκτεταμένη ενημέρωση επί του συνόλου των περιεχομένων του κώδικα, υποχρεώσεις και πλεονεκτήματα που απορρέουν, προτάσεις για τρόπους χρηματοδότησης, χρόνος απόσβεσης δαπανών, δημιουργία θέσεων εργασίας, δέσμευση εγκαταστάσεων και ορισμός σημείων ¨διεπαφής¨. Ακολουθεί η πρόσληψη εξειδικευμένου Συμβούλου Ασφαλείας, που θα αναλάβει το σύνολο της προετοιμασίας, αναφορικά με την εξεύρεση δυνατοτήτων χρηματοδότησης από διάφορα προγράμματα και θα συνεχίσει με συμβουλευτικές υπηρεσίες εκπαίδευσης-υποστήριξης-εποπτείας-αξιολόγησης κλπ. Ακόμη και όταν η Λ.Ε. βρίσκεται σε λειτουργικά προχωρημένο στάδιο υλοποίησης των απαιτήσεων του Κώδικα, ο Σ.Α., τακτικά, με ειδικές εμπιστευτικές εκθέσεις ασφαλείας, προς την Δκση του εκάστοτε φορέα διαχείρισης, εισηγείται τρόπους και διαδικασίες ( προσωπικό, υλικά και μέσα) έτσι ώστε η λειτουργία της Λ.Ε. να είναι απολύτως σύμφωνη με τις απαιτήσεις του Κώδικα και τελικά η Λ.Ε. να δύναται να ζητήσει αρμοδίως, την έκδοση «Πιστοποιητικού Συμμόρφωσης Λιμενικής Εγκατάστασης» (ISPS/B/16.62,16.63, σελ.971). Πέραν των ανωτέρω, ο Σ.Α. εποπτεύει καθημερινά ολόκληρο το σύστημα Ασφαλείας του Λιμένος και συνεργαζόμενος με τους αρμόδιους φορείς, αξιολογεί, εισηγείται, εποπτεύει την εκτέλεση τουλάχιστον τεσσάρων (4) γυμνασίων και μιας (1) άσκησης με την συμμετοχή Αρχών, σε ετήσια βάση, προκειμένου το προσωπικό να αποκτήσει εμπειρία και να εξαχθούν κατάλληλα συμπεράσματα για επεμβατική πολιτική στο σύστημα ασφαλείας.

Μετά τα ενδεικτικώς αναφερόμενα ανωτέρω προκύπτει σαφώς η Yποχρέωση των φορέων Διοίκησης και διαχείρισης υπόχρεων Λιμενικών εγκαταστάσεων και όχι μόνο… εφόσον εκτός των άλλων, ενδιαφέρονται για ανάπτυξη τουριστικού ρεύματος, αύξηση καταπόπλου Κρουαζιερόπλοιων, συναφών δραστηριοτήτων (π.χ. ανάπτυξη υδατοδρομείων), αύξηση εσόδων, δημιουργία νέων θέσεων εργασίας κ.α., να προβούν άμεσα σε έναρξη υλοποίησης απαιτήσεων του Κώδικα ISPS (Security), αναθέτοντας, για ορθό συγχρονισμό των συναφών ενεργειών, την υλοποίηση, εφαρμογή και συνεχή υποστήριξη, σε εξειδικευμένο και έμπειρο «Σύμβουλο». Αυτός με χρονικό ορίζοντα τουλάχιστον ενός έτους, ανάλογα με την διαδικασία και την ταχύτητα χρηματοδότησης, για ολοκλήρωση, επανεξέταση και πιθανή αναθεώρηση Μελετών Αξιολόγησης Ασφαλείας ΛΕ, Σχεδίου Ασφαλείας ΛΕ, προσωπικού ασφαλείας, πάγιου εξοπλισμού υλικών, μέσων, κλπ, θα ολοκληρώσει και θα φέρει σε λειτουργία το Έργο, επ’ ωφελεία του φορέα, της Τοπικής Κοινωνίας και της οικονομικής ανάπτυξης γενικότερα.

Με ενδιάμεση ή αποσπασματική υλοποίηση, συνήθως το Έργο οδηγείται σε απώλεια δαπανών, ατελή προμήθεια και παραλαβή ακαταλλήλου ή περιττού εξοπλισμού, χρονικές καθυστερήσεις και επαναλήψεις διαδικασιών, χρονική μετάθεση του χρόνου πιστοποίησης και υλοποίησης, απώλεια δυνατότητας επιδοτήσεων, απώλεια εσόδων, καθυστέρηση στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, αλλά το σημαντικότερο όλων είναι η μη προσέλκυση ιδιαίτερα των πλοίων/σκαφών υπό ξένη σημαία, που θα μπορούσαν, εν δυνάμει, να δημιουργήσουν οικονομική δραστηριότητα και ανάπτυξη.

Για όλους τους παραπάνω λόγους βρισκόμαστε στην ευχάριστη θέση να σας παρουσιάσουμε το νέο, δυναμικό, έμπειρο, άριστα εκπαιδευμένο και αποτελεσματικό Επαγγελματικό Σχήμα (Έντασης Τεχνογνωσίας) Συμβούλων Ασφαλείας, (I.S.P.S./Code – International Ships and Ports Security/Code), που δραστηριοποιείται ήδη σε θέματα Ασφαλείας σε Εμπορικά πλοία, Λιμένες και Λιμενικές Εγκαταστάσεις. Είμαστε διαθέσιμοι, να ενημερώσουμε αναλυτικά, το Δ.Σ. οιουδήποτε φορέα και όχι μόνο, εφόσον βεβαίως κληθούμε αρμοδίως και να προβούμε σε κάθε είδους διευκρινήσεις (Μελέτες ΑΑΛΕ, ΣΑΛΕ, προσωπικό Ασφαλείας-Security, πάγιο εξοπλισμό και μέσα, χρηματοδοτήσεις εκτός προϋπολογισμού φορέα, έσοδα, νέες θέσεις εργασίας, προστιθέμενη αξία, διαχρονική υποστήριξη, κ.α.), στα πλαίσια της αποστολής και του Έργου που θα αναλάβουμε, σε αρχικό ή ενδιάμεσο στάδιο υλοποίησης.

Πιο συγκεκριμένα οι εξουσιοδοτημένοι και πιστοποιημένοι ¨Συνεργάτες¨ μας, διαθέτοντες τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα της ισχύουσας σχετικής Νομοθεσίας, με εμπειρία στα εξειδικευμένα θέματα υλοποίησης και εφαρμογής του Διεθνούς Κώδικα Ασφαλείας Πλοίων και Λιμένων (I.S.P.S./Code), φιλοδοξούν να προσφέρουν τις καλύτερες δυνατές υπηρεσίες στα παρακάτω, ενδεικτικώς αναφερόμενα, αντικείμενα προετοιμασίας και Ασφαλείας, στα πλαίσια υλοποίησης των απαιτήσεων του I.S.P.S./Code και της ισχύουσας Εθνικής Νομοθεσίας:

• Υποστήριξη σχεδιασμού χρηματοδότησης.

• Εφαρμογή, ανασκόπηση, τροποποίηση μελετών Αξιολόγησης Ασφαλείας (Α.Α.Λ.Ε./Α.Α.Π) και Σχεδίου Ασφαλείας (Σ.Α.Λ.Ε./Σ.Α.Π.).

• Επανακαθορισμός σημείων ¨διεπαφής¨ Λιμενικής Εγκατάστασης και ¨χαρακτηρισμός λειτουργίας¨ της Λιμενικής Εγκατάστασης σε ¨περιοδικής λειτουργίας¨, ανάλογα με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία κατάπλου/απόπλου πλοίων.

• Εκπαίδευση, μετεκπαίδευση προσωπικού και διαδικασίες εξουσιοδότησης χειρισμού διαβαθμισμένων εγγράφων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις της ισχύουσας Νομοθεσίας.

• Προσδιορισμός απαιτήσεων χώρων περιορισμένης πρόσβασης, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κώδικα I.S.P.S./Code, και του Εθνικού Κανονισμού Βιομηχανικής Ασφάλειας (Ε.Κ.Β.Α.)

• Παροχή Υπηρεσιών Υπευθύνου Ασφαλείας (Υ.Α.Λ.Ε.) και Αναπληρωτή Υπευθύνου Ασφαλείας (Α.Υ.Α.Λ.Ε.) σε ετήσια βάση, από προσοντούχους συνεργάτες, με παροχή ¨εκτενούς αρχικής επιθεώρησης ασφαλείας¨ και υποβολή αρμοδίως κατάλληλου ενημερωτικού εισηγητικού σημειώματος.

• Παροχή εκπροσώπησης της Λ.Ε, ενώπιον της Αρχής Ασφαλείας του Λιμένος ή τυχόν επιθεώρησης των μέτρων ασφαλείας από κλιμάκια επιθεωρητών Υ.Ν.Ν.Π., Ε.Ε. ή Η.Π.Α.

• Προετοιμασία, εκτέλεση, τεκμηρίωση τεσσάρων (4) Γυμνασίων και μίας (1) Ασκήσεως, σε ετήσια βάση, του Προσωπικού Ασφαλείας και των εμπλεκομένων με την λειτουργία της Λιμενικής Εγκατάστασης τρίτων προσώπων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις του Κώδικα.

• Παροχή Τεχνικής βοήθειας για την αποτελεσματική ¨επιχειρησιακή¨ λειτουργία του Κέντρου Ελέγχου Ασφάλειας της Λιμενικής Εγκατάστασης ή του πλοίου.

• Παροχή Εμπεριστατωμένης έκθεσης σκοπιμότητας και επιχειρησιακής αξιολόγησης του πάγιου εξοπλισμού ασφαλείας για την απρόσκοπτη και αποτελεσματική επί 24ώρου βάσεως λειτουργία της Λιμενικής Εγκατάστασης.

• Γενικότερα την παροχή ¨Τεχνογνωσίας¨ για την αποτελεσματική υλοποίηση, λειτουργία, επιτήρηση, αξιολόγηση, τεκμηρίωση και τυχόν τροποποίηση των μέτρων και διαδικασιών ασφαλείας που προβλέπονται από τον Διεθνή Κώδικα I.S.P.S. (Π.Δ.56/2004 ΦΕΚ47Α/11-02-2004) και την ισχύουσα εθνική Νομοθεσία.

Νικόλαος Κ. Νικολιάς
Υποναύαρχος (ε.α.) Λ.Σ.- Σύμβουλος Ασφάλειας.
Εκπαιδευτής I.S.P.S.(Αρ. Μητρώου ΟΑΕΔ 40591)