Υπάρχουν μολυσμένοι τόποι στην Ελλάδα;…

Δυο από τις πιο μολυσμένες περιοχές γύρω από εργοστάσια ηλεκτρισμού στην Ευρώπη (πηγή: WWF), ο πιο μολυσμένος κόσμος της Μεσογείου, ο δεύτερος πιο μολυσμένος ποταμός στην Ευρώπη και η νούμερο 1 μολυσμένη πόλη σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο βρίσκονται στην Ελλάδα!

Κοζάνη/Πτολεμαΐδα: Ο Πιο Μολυσμένος Χερσαίος Τόπος της Ελλάδας
Στις αρχές του 20ού αιώνα οι κά­τοικοι της περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας ανακάλυψαν ένα μι­κρό θησαυρό. Πλούσια λιγνιτικά κοι­τάσματα που φτάνουν τα δισεκατομ­μύρια τόνους, σύμφωνα με πρώτες εκτιμήσεις, βρίσκονται στο υπέδαφος της ευρύτερης περιοχής Κοζάνης-Πτολεμαΐδας. Οι ερευνητικές γεω­τρήσεις και οι μελέτες που πραγμα­τοποιήθηκαν επιβεβαίωσαν σύντομα του λόγου το αληθές, ενώ μεγάλες εταιρείες έσπευσαν να αναλάβουν την εκμετάλλευση τους.
Σήμερα, η λεκάνη της Πτολεμαϊδας αποτελεί τη σημαντικότερη πηγή λιγνί­τη στην Ελλάδα, ενώ το Ορυχείο του Νότιου Πεδίου της περιοχής θεωρείται το μεγαλύτερο λιγνιτωρυχείο στα Βαλ­κάνια. Ταυτόχρονα, το Λιγνιτικό Κέντρο Πτολεμαΐδας-Αμυνταίου έχει εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα της Ευρώ­πης, με ετήσια παραγωγή λιγνίτη άνω των 50 εκατομμυρίων τόνων!

Η Ζωή Πεθαίνει…
Εντυπωσιακά νούμερα, δεν νομίζετε; Πέρα όμως από την οικονομική ανά­πτυξη που έφερε η ανακάλυψη αυτή στον τόπο, είναι υπεύθυνη και για κάτι άλλο πολύ πιο σημαντικό. Η μακρό­χρονη παραμονή των ηλεκτροπαρα­γωγικών μονάδων στην περιοχή έχει επιφέρει τεράστια περιβαλλοντική ρύπανση. Η τέφρα και τα αιωρούμενα σωματίδια που εκπέμπονται από τις υψικαμίνους της ΔΕΗ είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικά για τη χλωρίδα και την πανίδα, ενώ καθιστούν την περιοχή ως την πιο επιβαρημένη περιβαλλο­ντικά σε όλη την Ελλάδα!
Ο Ιωάννης Διαμαντίδης, καθηγητής Οικολογίας του τμήματος Βιολογίας του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και συμμετέχων στο πρόγραμμα παρακο­λούθησης των επι­κίνδυνων αιωρούμενων σωματιδίων ΣMAQ, μίλησε στο Forbidden History για τις έρευνες που γίνονται στην περι­οχή: «Παρακολουθήσαμε πώς επιδρούν αυτά τα σωματίδια στην πανίδα και τη χλωρίδα του τόπου. Μελετώντας τη δραστηριότητα του εδάφους που είναι ο τελικός αποδέκτης της ρύπανσης, καταλήξαμε στο συμπέρασμα πως η ζωή στο έδαφος έχει μειωθεί αρκετά, κυρίως γύρω από τους παλαιότερους σταθμούς της ΔΕΗ».
Τα αποτελέσματα όμως της περι­βαλλοντικής καταστροφής είναι πολύ πιο άμεσα και εμφανή ατούς κατοί­κους της περιοχής. Σε έρευνα της Μονάδας Αιμοστατικής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ που πραγ­ματοποιήθηκε με βάση 6.457 πιστο­ποιητικά θανάτου από το 1950 έως το 2005, αποδείχτηκε ότι επτά στους δέκα θανάτους στην ευρύτερη περιοχή της Πτολεμαΐδας οφείλονται σήμε­ρα σε καρκίνο, εμφράγματα, εγκεφα­λικά ή πνευμονική εμβολή! Μάλιστα, τα κρούσματα καρκίνου φτάνουν πλέ­ον στο 30,5% στην περιοχή!
Συνδέονται όμως τα παραπάνω νού­μερα με την περιβαλλοντική ρύπανση του τόπου; Ο κ. Διαμαντίδης αναφέρει πως: «Ανάμεσα στα σωματίδια που εκ­πέμπονται από τις μονάδες του λιγνί­τη είναι τα pm10 και pm2,5, τα οποία έχουν αρκετά μικρή διάμετρο ώστε να μπορούμε να τα εισπνέουμε και να κάθονται στους πνεύμονες μας. Επομένως, αποτελεί όντως λόγο για την επιδείνωση των προϋπαρχόντων αναπνευστικών προβλημάτων σε ντόπιους, αλλά και την εμφάνιση νέων πε­ριστατικών».

Κόλαση για Ντόπιους και Εργαζόμενους
Ο Γεώργιος Αδαμίδης, πρόεδρος του τοπικού Σωματείου Εργαζομένων Ενέργειας της ΔΕΗ «Σπάρτακος», επι­σημαίνει πως υπάρχει έντονη περιβαλ­λοντική επιβάρυνση από τις δραστηριό­τητες της ΔΕΗ, ιδιαίτερα την τελευ­ταία δεκαετία λόγω της αύξησης των εργασιών στην περιοχή από εργολά­βους: «Εκτός από τον πάγιο εξοπλισμό της ΔΕΗ για την εξόρυξη, υπάρχουν πλέον και δραστηριότητες άλλων εται­ρειών που συνεργάζονται με τη ΔΕΗ, με χιλιάδες φορτηγά να μετακινούνται μέσα στους χώρους των εργοστασίων, δίχως να τηρούν τους απαιτούμενους περιβαλλοντικούς όρους, σηκώνοντας σύννεφα σκόνης. Επιπλέον, τα φίλτρα των μανάδων πρέπει επιτέλους να αντικατασταθούν, αφού είναι εξαιρε­τικά παλιά».
Ο Γεώργιος Τσανακτσίδης, υπεύθυ­νος περιβάλλοντος του Σωματείου, μιλάει για την πολύ επικίνδυνη κατά­σταση που επικρατεί στην περιοχή: «Όταν δεν βρέχει, γίνεται χαμός από την αιωρούμενη τέφρα, από τα ιπτά­μενα σωματίδια, από τις μετακινήσεις των φορτηγών, από τις εξορύξεις. Εδώ και 30 χρόνια περίπου το πρόβλημα είναι τεράστιο. Πολλά χωριά ζητούν τη μετεγκατάσταση τους. Μόνο όταν βρέχει η κατάσταση βελτιώνεται, για­τί η σκόνη «κάθεται». Αποζητούμε τη βροχή, μόνο με αυτήν αναπνέουμε καλύτερα.
Τώρα τελευταία, έχουμε και μία επι­πλέον επιβάρυνση λόγω του ΧΥΤΑ που εγκαταστάθηκε στον κοντινό χώρο και φιλοξενεί το απορρίμματα όλων των γύρω περιοχών, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλο πρόβλημα δυσοσμίας. 0[ κάτοικοι πραγματικά υποφέρουν, αλλά το χειρότερο πρόβλημα το βιώ­νουν οι εργαζόμενοι. Η κατάσταση εί­ναι ανυπόφορη».
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις δίνουν το δικό τους αγώνα για την ενημέρωση των πολιτών και τη βελ­τίωση του περιβάλλοντος. Ό Δη­μήτρης Ιμπραήμ, εκπρόσωπος της Greenpeace, μίλησε στο Forbidden History για τις συνέπειες των αλόγι­στων ενεργειών της ΔΕΗ. «Στην πε­ριοχή λειτουργούν σταθμοί της ΔΕΗ από το -19ς0, γεγονός που σημαίνει ότι είναι παμπάλαιοι και παραβιάζουν τους περιβαλλοντικούς όρους της διεθνούς και ελληνικής νομοθεσίας. Εκτός από το διοξείδιο του άνθρακα εκπέμπονται και ρύποι που επιβαρύ­νουν άμεσα την υγεία των κατοίκων, όπως είναι το διοξείδιο του θείου και το μονοξείδιο του άνθρακα».
Από την άλλη πλευρά, γίνονται κά­ποια βήματα βελτίωσης της επιβαρημένης περιβαλλοντικής κατάστασης του τόπου. Όπως όμως αναφέρει ο πρόεδρος του Σωματείου κ. Αδαμίδης: «Έχουν γίνει κάποια βήματα, όπως το IΣO1401 που εξασφάλισε η ΔΕΗ, όμως δεν είμαστε ευχαριστημένοι από τα τελικά αποτελέσματα. Κοζάνη, Πτολεμαΐδα, Αμύνταιο και Φλώρινα κατέ­χονται από ένα σύννεφο σκόνης που μας τυραννά όλους. Η ΔΕΗ μπορεί να συνεχίσει τη λειτουργία της στην πε­ριοχή μόνο τηρώντας τους περιβαλλο­ντικούς όρους».

Σαρωνικός: Ο Πιο Μολυσμένος Κόλπος στην Ελλάδα
Καταγραμμένος ως ο πιο ρυπασμένος κόλπος της Ελλάδας και ολόκληρης της Μεσογείου, ο Σαρωνικός είναι μία θαλάσσια περιοχή που χαρακτηρίζε­ται από υψηλές συγκεντρώσεις βα­ρέων μετάλλων, όπως χρώμιο, κάδμιο, μόλυβδο και ψευδάργυρο, παθογόνα μικρόβια από τα απόβλητα των βιομη­χανικών μονάδων του Κηφισού, φαι­νόμενα ευτροφισμού, τοξικές ουσίες από το Κέντρο Βιολογικής Επεξεργα­σίας των λυμάτων της Ψυτάλλειας και νεκροταφεία πλοίων που με τη σειρά τους νεκρώνουν ολόκληρες περιοχές του κόλπου.
Έρευνες από το Πανελλήνιο Κέ­ντρο Οικολογικών Ερευνών έχουν δείξει πως η μικροβιολογική μόλυν­ση της θάλασσας είναι πλέον από 5 έως 7 φορές πάνω από τα όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ μετρήσεις από περιβαλλοντικές οργανώσεις για την εύρεση της τοξικής ουσίας ΤΒΤ (κύριο συστατικό των χρωμάτων των πλοίων) έδειξαν υπερβάσεις των ορί­ων των διεθνών συμβάσεων μέχρι και 1,8 εκατομμύρια φορές.
Ο Χαρίτων Χιντήρογλου, καθηγητής Θαλάσσιας Βιολογίας στο τμήμα Βιο­λογίας του ΑΠΘ, μίλησε στο Forbidden Hiςtory για τον πιο μολυσμένο κόλπο της Μεσογείου: «Εκτός από τα βιομη­χανικά λύματα που είναι πολύ συχνό και έντονο φαινόμενο, υπάρχουν πάρα πολλά ατυχήματα πετρελαιοφόρων, από πλοία που αφήνουν χημικά συστα­τικά. Έτσι, το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας, σε συνδυασμό με τη μεγάλη του εμβέλεια και την αυξημένη ναυ­σιπλοΐα του, έχει σοβαρό ρυπαντικό φορτίο».
Όσον αφορά το μέλλον της περιο­χής, ο κ. Χιντήρογλου δεν διστάζει να δηλώσει απαισιόδοξος: «Η Μεσόγειος είναι ένα ημίκλειστο σύστημα, διότι η ανανέωση των υδάτων της γίνεται κάθε 100 χρονιά. Η Στερεά Ελλάδα κατέχει την πρωτιά στα ατυχήματα πετρελαιο­κηλίδων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα νούμερα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά αλλά κανείς δεν κάνει τίποτα. Δεν έχω δει κανένα ουσιαστικό έργο.
»Με λύπη μου διαπιστώνω ότι και η έρευνα είναι χειραγωγημένη, κυρίως τα τελευταία χρόνια. Ακόμα και η επι­στήμη γίνεται πολιτικό εργαλεία και χρησιμοποιείται κατά το δοκούν!»

Κορώνεια: Η Πιο Μολυσμένη Λίμνη της Ελλάδας
Όλα τα ψάρια της λίμνης νεκρά, το ίδιο και 30.000 μεταναστευτικά που­λιά. Αυτός είναι ο τραγικός απολο­γισμός της πιο μολυσμένης λίμνης στην Ελλάδα. Τι και αν αποτελεί έναν από τους προστατευόμενους υδρο­βιότοπους στην Ευρώπη, η Κορώνεια αποτελεί εδώ και χρόνια μία λίμνη δίχως ζωή (πέρα του φυτοπλαγκτόν και του ζωοπλαγκτόν), μια τεράστια οικολογική καταστροφή.
Αναζητήσαμε έναν ειδικό επί του θέματος και τον βρήκαμε στο πρό­σωπο της Ευαγγελίας Μιχαλούδη, λέκτορα του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ που συμμετείχε σε έρευνες στην περιοχή: «Μεγάλη ευθύνη έχει η μη ορθολογιστική εκμετάλλευση του νερού με παράνομες γεωτρήσεις, σι οποίες στις μέρες μας ανέρχονται στις 2.500. Επιπλέον, υπήρχαν και βιο­μηχανίες στο γύρω τόπο και μάλιστα βαφεία που έριχναν ανεπεξέργαστα τα απόβλητα τους μέσα στα ύδατα της λίμνης».
«Η πρώτη μεγάλη καταστροφή», συνεχίζει, «σημειώθηκε το 1995, όταν η λίμνη είχε μείνει στο ένα μέτρο και ραγδαίες αλλαγές έφεραν το μαζικό θάνατο όλων των ψαριών. Το 2002 η Κορώνεια ξεράθηκε εντελώς. Το 2004 είχαμε την τραγική οικολογική καταστροφή με τα χιλιάδες πουλιά που πέθαναν και τη μεγάλη αύξηση ενός τοξικού φυτοπλαγκτόν στα νερά της, ενώ το 2007 πέθαναν περίπου 200 φλαμίνγκο σύμφωνα με την Ορνιθολογική Εταιρεία. Σήμερα η λίμνη είναι ένα σύστημα έτοιμο να καταρ­ρεύσει!»
Η κατάσταση έχει φτάσει στο απροχώρητο, με αποτέλεσμα τοπι­κοί φορείς να συνεργαστούν για την αποκατάσταση, έως ένα σημείο του­λάχιστον, της αρχικής μορφής της λίμνης. Με αυτό το σκεπτικό ιδρύθηκε ο Βιολογικός Σταθμός Ακαθάρτων και κατασκευάστηκε το αποχετευτικό δί­κτυο στο Λαγκαδά, ενώ εφαρμόστηκε το πρόγραμμα Master Plan από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κ. Μιχαλούδη όμως δεν συμμερί­ζεται την αισιοδοξία των υπολοίπων, κατακρίνοντας τις λύσεις που έχουν προταθεί κατά καιρούς: «Η προσθήκη νερού στην Κορώνεια δεν θα βοηθή­σει. Αντίθετα, θα πρέπει να διερευνη­θεί η πιθανότητα απομάκρυνσης του νεκρού υλικού από τον πυθμένα της πριν κάνουμε οτιδήποτε άλλο. Επι­πλέον, η σύνδεση της Κορώνειας με τη λίμνη Βόλβη δεν είναι λύση, διότι αποτελούν δύο τελείως διαφορετικά οικοσυστήματα και μία τέτοια κίνηση ενέχει κινδύνους για τη Βόλβη. Χρειά­ζονται ριζικές αποφάσεις για όλες τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται γύρω από τη λίμνη και σοβαρή σκέψη για μία λύση βιώσιμη και μακροπρόθεσμη».

Πηνειός: Το Πιο Μολυσμένο Ποτάμι στην Ελλάδα
Το πιο μολυσμένο ποτάμι στην Ελλάδα -και παράλληλα το δεύτερο πιο μολυ­σμένο σε ολόκληρη την Ευρώπη- είναι ο Πηνειός. Η κατάσταση του σήμερα είναι δραματική, κάτι που αποδεικνύε­ται από τα εκατοντάδες νεκρά ψάρια που ξεβράζονται στις όχθες του και την έντονη δυσοσμία που αναδύεται.
Η Μαρία Λαζαρίδου, καθηγήτρια του τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ και ειδική στη ρύπανση των ποταμών, το­νίζει πως «Μόνο στα πάρα πολύ ορει­νά σημεία του ποταμού υπάρχουν πλέ­ον καθαρά νερά!»
Οι λόγοι της ρύπανσης του ποταμού είναι πολλοί: ελαιοτριβεία και τυροκο­μεία της περιοχής που αποβάλλουν ανεξέλεγκτα χημικά λύματα στα νερά του, χωματερές -όπως η μεγάλη χω­ματερή του Δήμου Τρικάλων- επι­βαρύνουν τα ήδη βρόμικα νερά κ.ά. Επιπλέον, οι απαραίτητοι βιολογικοί καθαρισμοί δεν λειτουργούν με το σω­στό τρόπο, με αποτέλεσμα να απειλεί­ται κάθε είδος ζωής.»
»Την ίδια στιγμή τα αστικά λύματα των δήμων συντελούν στην καταστροφή, αφού εκτός από τις μεγάλες πόλεις 90 χωριά δί­πλα στο ποτάμι διοχετεύουν τους βόθρους τους στο ποτάμι. Επιπλέον, ο Δ. Μπέλλος στη διδακτορική του διατριβή στο τμήμα Βι­ολογίας του ΑΠΘ αναφέρει μετρήσεις που κάνουν λόγο ακόμα και για 230.000 τόνους λιπασμάτων, όπως επίσης και 2.000 τόνους φυτοφαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τις αγροτικές ανάγκες της γύρω περιοχής. Μάλιστα, όταν η θερμοκρασία αυξάνε­ται, τα πράγματα γίνονται ακόμα χειρότερα, αφού πέφτει η στάθμη του νερού, μειώνοντας το οξυγόνο στο εσωτερικό του ποταμού.

Η Ελλάδα Καταδικάζεται!
Το 2000 η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε στην εκπόνηση νέας Οδηγίας σχετικά με την κατά­σταση των υδάτων, θεσπίζοντας τις βασικές αρχές μιας βιώσιμης πολιτικής για τα κράτη-μέλη. Στην Ελλάδα θεσπίστηκε σχετικός νό­μος το 2003 και συμπληρώθηκε με περιοδικό διάταγμα του 2007. Η κ. Λαζαρίδου επισημαί­νει όμως πως «Βάσει του νόμου έπρεπε οι πε­ριφέρειες να είχαν φροντίσει ήδη τα υδάτινα δίκτυα, αλλά οι μόνες που έχουν μεριμνήσει είναι της Κεντρικής και Ανατολικής Μακεδονί­ας και της Θράκης. Καμία άλλη περιφέρεια δεν έχει κάνει τίποτα, Η κατάσταση του Πηνειού παραμένει άσχημη από πλευράς οργάνωσης του ελληνικού κράτους. Τον Ιανουάριο του 2008 καταδικαστήκαμε από την Ευρώπη επει­δή ακριβώς δεν είχαμε σεβαστεί τις προθεσμί­ες της Οδηγίας!»
Καταλαβαίνετε πλέον ότι η χώρα μας βρίσκε­ται σε ένα πολύ κρίσιμο σταυροδρόμι; (Πληρώνει κι αυτή, μαζί με τις υπόλοιπες χώρες του ανε­πτυγμένου κόσμου, το τίμημα της ανάπτυξης που επιλέξαμε. Από τη μία βρίσκεται σίγουρα η ανικανότητα του κράτους, από την άλλη όμως είναι μεγάλη η ευθύνη των απλών πολιτών. Και σ’ αυτήν ακριβώς στέκεται ο κ. Διαμαντίδης:. «Η ελπίδα εναπόκειται και στους πολίτες για ένα διαφορετικό τρόπο ζωής, πιο μετρημένο και παραδοσιακό. Ίσως ήρθε η στιγμή να κατα­ναλώνουμε με απόλυτο μέτρο, να ζήσουμε με λιτότητα και να εφαρμόσουμε μία πράσινη οικο­νομία όπου το περιβαλλοντικό κόστος θα συνυπολογίζεται στο συνολικό μας κόστος και δεν θα θεωρείται πια κάποιος μακρινός εξωτερικός παράγοντας».

Ο Γκρίζος χάρτης της Ελλάδας
1. Μεγαλόπολη
Η δεύτερη πιο επιβαρημένη περιοχή γύρω από ερ­γοστάσιο της ΔΕΗ στην Ελλάδα, μετά την περιοχή Κοζάνης-Πτολεμαΐδας. Τα κοιτάσματα του λιγνίτη αποτέλεσαν το πλεονέκτημα αλλά και την κατάρα της περιοχής, αφού τα αιωρούμενα σωματίδια απο­δεικνύονται πολύ επικίνδυνα για το περιβάλλον και την υγεία των κατοίκων.

2. Θερμαϊκός Κόλπος
Τρεις από τους πιο μολυσμένους ποταμούς της Ελ­λάδας εκβάλουν στο Θερμαϊκό Κόλπο, καθιστώ­ντας τον ιδιαίτερα μολυσμένο. Ταυτόχρονα, χημικά, αγροτικά και οικιακά λύματα, αποστραγγιστικές τάφροι, βυρσοδεψεία και φρεάτια υπερχείλισης συνδυάζονται στην τραγική κατάσταση των νερών της Θεσσαλο­νίκης. Ακόμα και οι ανεξέλεγκτες μυδοκαλλιέργειες έχουν επιβα­ρύνει υπερβολικά το θαλάσσιο τόπο.

3. Θεσσαλονίκη
Η Θεσσαλονίκη κατέχει τον τίτλο της πιο μολυσμένης ευρωπαϊκής πόλης, αφήνοντας πίσω ακόμα και την Αθήνα! Η καθημερινή υπέρβαση των ορίων των αιωρούμενων βλαβερών σωματιδίων σε συνδυασμό με το φωτοχημικό νέφος και το όζον που διοχετεύεται στην ατμόσφαιρα, κάνουν τη ζωή στην πόλη ανυπόφορη. Έντονοι κίνδυνοι υπάρχουν, σύμφωνα με ερευνητές, για νεοπλασματικές ασθένειες (καρκίνος) και αναπνευστικά προβλήματα.

4. Παγασητικός Κόλπος
Αποτελεί τη δεύτερη πιο μολυσμένη θάλασσα στην Ελλάδα. Η κατάσταση των υδάτων παρουσιάζει τραγικά προβλήματα λόγω της έντονης βιομηχανι­κής, γεωργικής και αστικής ρύπανσης. Τα τελευταία χρόνια η έναρξη λειτουργίας Μονάδας Επεξεργασί­ας Λυμάτων στο Βόλο και η διακοπή της απορροής των ομβρίων υδάτων της αποξηραμένης λίμνης Βοιβηίδας δίνει ελπίδες για βελ­τίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών της περιοχής.

5. Ποταμός Αξιός
Ο Αξιός αποτελεί τον πιο μολυσμένο ποταμό των Σκοπίων. Τα αστικά και βιομηχανικά απόβλητα από τις πιο ρυπογόνες χημικές και μεταλλουργικές μο­νάδες της γειτονικής χώρας διοχετεύονται ανεπε­ξέργαστα στο ποτάμι. Την ίδια στιγμή μειώνεται η στάθμη του νερού και σημειώνονται μαζικοί θάνατοι ψαριών. Το νερό αναφέρεται ως ακατάλληλο ακόμα και για άρδευση.

6. Ευβοϊκός Κόλπος
Τέσσερις μεγάλες βιομηχανίες της νότιας Εύβοιας καταδικάστηκαν πρόσφατα για την επιβάρυνση του περιβάλλοντος και την έντονη ρύπανση του Ευβοϊκού Κόλπου. Τα ανεπεξέργαστα απόβλητα σε συνδυασμό με τη ναυσιπλοΐα της περιοχής επιβα­ρύνουν σοβαρά τα θαλάσσια νερά.

7. Αθήνα
Η πρωτεύουσα της Ελλάδας αποτελεί τη δεύ­τερη πιο μολυσμένη ατμοσφαιρικά πόλη της χώρας. Από τις μετρήσεις προκύπτουν υψηλές συγκεντρώσεις όζοντος στην περιοχή, καθώς και υπερβάσεις των ορίων συγκέντρωσης των επικίνδυνων αιωρούμενων σωματιδίων ΡΜ10, γεγονός που επιδεινώνει τα αναπνευστικά προβλήματα και προκαλεί ακόμα και πρόωρη θνησιμότητα. Η σοβαρή ηχορύπανση του μεγά­λου αστικού κέντρου έρχεται να χειροτερέψει την κατάσταση.

8. Αμβρακικός Κόλπος
Ο Αμβρακικός Κόλπος αποτελεί ένα από τα πιο ευαίσθητα και σημαντικά οικοσυστήμα­τα στην Ευρώπη. Ωστόσο, η θάλασσα είναι ιδιαίτερα επιβαρημένη από τα απόβλητα, αλλά και τις δεκάδες μονάδες υδατοκαλλιέργειας. Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας συναινεί, παρ’ όλα αυτά, στη δημιουργία κι άλλων τέτοιων μονάδων, αδιαφορώντας για το περιβαλλοντικό έγκλημα.

9. Ποταμός Αλιάκμονας
Τα τοπικά εργοστάσια είναι οι κύριοι υπαίτιοι της σοβαρότατης μόλυνσης του Αλιάκμονα. Τα κονσερβοποιεία και χυμοποιεία ροδάκινου της περιοχής λειτουργούν χωρίς βιολογικούς καθαρισμούς, γεγονός που προκαλεί δυσο­σμία, θανάτους ψαριών, ακόμα και θανάτους μικρών ζώων που επιπλέουν στα νερά του.

10. Λινοπεράματα Κρήτης
Η δράση των μονάδων της ΔΕΗ λειτουργεί επιβαρυντικά για το περιβάλλον ενός ακόμη τόπου της χώρας, γεγονός που καταδικά­στηκε και με απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένω­σης. Η περιοχή υφίσταται τέτοια υποβάθμιση που την περίοδο 1992-2002 οι εκπομπές του διοξειδίου του αζώτου από τα εργοστάσια της ΔΕΗ αποτέλεσαν το 50% των συνολικών εκπομπών αυτής της ουσίας σε ολόκληρη την Κρήτη.

11. Ποταμός Νέστος
Το ποτάμι του Νέστου αποτελεί τη μεγάλη χω­ματερή της γειτονικής Βουλγαρίας. Αστικά και βιομηχανικά απόβλητα, καθώς και τόνοι σκουπιδιών, παρασύρονται στα νερά του πο­ταμού και φτάνουν στα εδάφη της Ελλάδας, προκαλώντας θανάτους ψαριών, ζημιές στις καλλιέργειες και επιβάρυνση στις ακτές της Ξάνθης και της Καβάλας.

12. Λίμνη Ιωαννίνων
Έρευνες που διενεργήθηκαν στα νερά της λίμνης των Ιωαννίνων το 2001 έδειξαν ότι υπάρχουν 6 διαφορετικά είδη τοξικών κυανοφυκών. Η τοξική αυτή μόλυνση θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική για την περιοχή, η οποία ρυπαίνεται κυρίως από γεωργικά απόβλητα, καθώς και από λύματα κτηνοτροφικών, πτηνοτροφικών και χοιροτροφικών μονάδων.