Συγκλονιστικά στοιχεία: Πλειοψηφία Κυπρίων βλέπουν αύξηση της διαφθοράς και συνδέουν με πολιτικά και επιχειρηματικά συμφέροντα

Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου

Εννέα στους δέκα πολίτες βλέπουν εκτεταμένη διαφθορά στην Κύπρο

Πρωταθλήτρια στη διαφθορά αναδεικνύεται ξανά η Κύπρος σε έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (Ευρωβαρόμετρο). Το χειρότερο όμως είναι ότι η πλειοψηφία των πολιτών βλέπουν επιδείνωση της κατάστασης, αλλά και διασύνδεση της διαφθοράς με τους στενούς δεσμούς που υπάρχουν μεταξύ της πολιτικής και των μεγάλων συμφερόντων. Επίσης, παρά τα παχιά λόγια της κυβέρνησης, η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών εκφράζουν την πεποίθηση ότι οι υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου δεν διώκονται επαρκώς στη χώρα.

Από τις απαντήσεις των Κυπρίων στη μεγάλη έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκύπτουν μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

• Ποσοστό 91% των Κυπρίων δηλώνουν ότι το πρόβλημα της διαφθοράς είναι διαδεδομένο στη χώρα. Σημειώνεται μάλιστα ότι το ποσοστό είναι από τα πιο υψηλά στην ΕΕ, όπου ο μέσος όρος όσων έχουν τοποθετηθεί με τον ίδιο τρόπο είναι 68%.

• Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (64%) εκτιμούν ότι το επίπεδο της διαφθοράς έχει αυξηθεί τα τελευταία τρία χρόνια, ενώ από τους υπόλοιπους ποσοστό 18% εκτιμούν ότι έχει παραμείνει στα ίδια υψηλά επίπεδα και μόνο 10% ότι έχει μειωθεί. Αυτό δείχνει ότι η κοινωνία είναι βαθιά απογοητευμένη από τη στάση της κυβέρνησης του Νίκου Χριστοδουλίδη απέναντι στη διαφθορά.

• Το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι υπάρχει διαφθορά στα εθνικά δημόσια θεσμικά όργανα ανέρχεται στο 86% και για τα τοπικά ή περιφερειακά δημόσια θεσμικά όργανα στο 84%. Σημειώνεται ότι και στις δύο περιπτώσεις το ποσοστό είναι από τα πιο υψηλά στην ΕΕ, όπου ο μέσος όρος όσων έχουν τοποθετηθεί με τον ίδιο τρόπο είναι 71% και 70% αντίστοιχα.

• Ποσοστό 79% των Κυπρίων που συμμετείχαν στην έρευνα έχουν εκφράσει την πεποίθηση ότι οι υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου δεν διώκονται επαρκώς στη χώρα. Και αυτό το στοιχείο δείχνει ότι η κοινωνία είναι βαθιά απογοητευμένη από τη στάση της κυβέρνησης του Νίκου Χριστοδουλίδη απέναντι στη διαφθορά.

• Η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών (85%) έχουν εκφράσει την πεποίθηση ότι οι στενοί δεσμοί μεταξύ της πολιτικής και των επιχειρήσεων αποτελεί πηγή διαφθοράς. Σημειώνεται, μάλιστα, ότι το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι ο μόνος τρόπος για να πετύχει κανείς επιχειρηματικά είναι να έχει πολιτικές διασυνδέσεις ανέρχεται στο 77% και από τα πιο υψηλά στην ΕΕ όπου ο μέσος όρος όσων έχουν τοποθετηθεί με τον ίδιο τρόπο ανέρχεται στο 51%. Ακόμη, το ποσοστό όσων πιστεύουν ότι η ευνοιοκρατία και η διαφθορά αποτελούν εμπόδιο στον υγιή επιχειρηματικό ανταγωνισμό ανέρχεται στο 76%.

Μαρτυρίες για διαφθορά και δωροδοκία

Μαρτυρίες για υποθέσεις διαφθοράς προκύπτουν από τις απαντήσεις, οι οποίες δόθηκαν από τους Κυπρίους στην έρευνα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Συγκεκριμένα, ποσοστό 10% έχουν δηλώσει ότι κατά τους τελευταίους 12 μήνες έχουν βιώσει προσωπικά ή ήταν μάρτυρες σε υπόθεση διαφθοράς. Σημειώνεται ότι ποσοστό 18% έχουν δηλώσει ότι γνωρίζουν προσωπικά πρόσωπα, τα οποία έχουν δωροδοκηθεί ή είναι διατεθειμένα να δωροδοκηθούν.

Η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών (61%) εκτιμούν, μάλιστα ότι η διαφθορά τούς επηρεάζει προσωπικά στην καθημερινή τους ζωή.

Σημειώνεται πάντως ότι οι Κύπριοι παρουσιάζονται διατεθειμένοι να προβάλουν αντίσταση στη διαφθορά. Μάλιστα, η μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών δηλώνουν ότι για τους ίδιους δεν είναι αποδεκτό να δώσουν χρήματα (76%) ή δώρο (70%) ή να κάνουν κάποια χάρη (69%) όταν θέλουν κάτι από τη δημόσια διοίκηση ή μια δημόσια υπηρεσία. Από την άλλη όμως, ποσοστό γύρω στο 25% είναι διατεθειμένοι να ενδώσουν.

Φακελάκια και μίζες σε όλο το φάσμα της οικονομίας

Οι Κύπριοι βλέπουν φακελάκια και μίζες σε όλο το φάσμα της οικονομίας.

Σε ερώτηση σε ποιους τομείς είναι διαδεδομένες οι δωροδοκίες/φακελάκια και η κατάχρηση εξουσίας για προσωπικό όφελος, οι Κύπριοι δίνουν τα πιο υψηλά ποσοστά στους ακόλουθους: Υγειονομική περίθαλψη (53%), λειτουργοί που εκδίδουν οικοδομικές άδειες (45%), λειτουργοί που κατακυρώνουν δημοσίους διαγωνισμούς (43%), λειτουργοί που εκδίδουν άδειες για τη λειτουργία μιας επιχείρησης (42%), αστυνομία και τελωνεία (41%), δικαστήρια (32%), τράπεζες και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα (31%), επιθεωρητές στους τομείς της υγείας και της ασφάλειας, των κατασκευών, της εργασίας, του ελέγχου ποιότητας τροφίμων, του υγειονομικού ελέγχου και της αδειοδότησης (30%) και οι φορολογικές Αρχές (30%).

Σημειώνεται ότι υψηλά ποσοστά -όπως και στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ- πήραν και τα πολιτικά κόμματα (56% στην Κύπρο και 53% στην ΕΕ), καθώς επίσης οι πολιτικοί (37% στην Κύπρο και 50% στην ΕΕ).

Οι θεσμοί με τον υψηλότερο βαθμό εμπιστοσύνης

Παρά το ότι επικρατεί φόβος για την υποβολή καταγγελίας και απογοήτευση για την ατιμωρησία, φαίνεται ότι οι πολίτες διατηρούν κάποιες ελπίδες ότι η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί.

Στην ερώτηση ποιο θεσμό εμπιστεύονται περισσότερο για να επιληφθεί της καταγγελίας τους, σε περίπτωση που υπέβαλλαν παράπονο, οι Κύπριοι ιεράρχησαν στην πρώτη θέση την Αστυνομία. Σημειώνεται ωστόσο ότι της έδωσαν ποσοστό μόλις 45%, ενώ ο μέσος όρος στις υπόλοιπες χώρες όσων έδωσαν ψήφο εμπιστοσύνης στην Αστυνομία της χώρας τους ανήλθε στο 60%.

Στη δεύτερη θέση των επιλογών των Κυπρίων βρέθηκε η ειδική Υπηρεσία Κατά της Διαφθοράς (23% έναντι 12% στην ΕΕ) και στην τρίτη τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (20% έναντι 14% στην ΕΕ).

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το γεγονός ότι «ο κανένας» (15%) πήρε πιο υψηλό ποσοστό από τη Δικαιοσύνη και τις δημόσιες Διωκτικές Υπηρεσίες, δηλαδή τη Νομική Υπηρεσία (11% έναντι 23% στην ΕΕ).

Φόβος για καταγγελία και απογοήτευση για ατιμωρησία

Στους πολίτες επικρατεί φόβος για την υποβολή καταγγελίας, αλλά και απογοήτευση για την ατιμωρησία.

Στην ερώτηση ποιοι είναι οι πιθανοί λόγοι για τους οποίους κάποιος μπορεί να αποφασίσει να μην καταγγείλει μια υπόθεση διαφθοράς, οι Κύπριοι ιεράρχησαν τις απαντήσεις τους ως ακολούθως: Η καταγγελία θα ήταν άσκοπη γιατί οι υπεύθυνοι δεν θα τιμωρηθούν (43%), δεν υπάρχει καμιά προστασία για όσους καταγγέλλουν (36%), είναι δύσκολο να αποδείξεις οτιδήποτε αφορά φαινόμενα διαφθοράς (35%), όλοι γνωρίζουν για τις υποθέσεις διαφθοράς, αλλά κανένας δεν τις καταγγέλλει (27%), όσοι κάνουν καταγγελίες για υποθέσεις διαφθοράς στη συνέχεια έχουν μπλεξίματα με την Αστυνομία ή με άλλες Αρχές (26%), δεν αξίζει τον κόπο να κάνει κανείς καταγγελία για υπόθεση διαφθοράς (22%) και κανένας δεν θέλει να καταδώσει κανέναν (18%).

Σημειώνεται ότι ποσοστό 79% έχουν εκφράσει την πεποίθηση ότι οι υποθέσεις διαφθοράς υψηλού επιπέδου δεν διώκονται επαρκώς στη χώρα.

πηγή: dialogos.com.cy