Παγκόσμια ύφεση το 2024 λόγω πληθωρισμού, πολέμων και υψηλών επιτοκίων

Η ασθμαίνουσα το 2023 παγκόσμια οικονομία αναμένεται να κάνει νέα βουτιά το 2024 με τους προβλεπόμενους ρυθμούς ανάπτυξης να εμφανίζονται απογοητευτικοί στη νέα έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Η αιτία, οι πόλεμοι σε Ευρώπη και Μέση Ανατολή, ο επίμονος πληθωρισμός που συνεχίζει παράλληλα να καλπάζει, σε συνδυασμό με τα υψηλά επιτόκια που δεν λένε να πέσουν παρά τις προσπάθειες των οικονομικών επιτελείων να χορηγήσουν ενέσεις ανακούφισης.

Χαρακτηριστικά, ο ΟΟΣΑ εκτίμησε ότι η ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας θα επιβραδυνθεί περαιτέρω, πέφτοντας στο 2,7% το 2024 από το 2,9% που σημειώθηκε φέτος. Το ετήσιο αυτό ποσοστό είναι το πιο αργό που έχει σημειωθεί από το 2020, οπότε ξέσπασε η πανδημία. Σημειώνεται ότι βιώσιμος ρυθμός ανάπτυξης για τους οικονομικούς δείκτες θεωρείται το 3% και οι τιμές πάνω από αυτό.

Παρά τις πιο δυσοίωνες προβλέψεις, ο Οργανισμός «προβλέπει ότι η ύφεση θα αποφευχθεί σχεδόν παντού», σύμφωνα με τις δηλώσεις του γενικού γραμματέα, Ματίας Κόρμαν, σε συνέντευξη Τύπου.

Ωστόσο, πρόσθεσε, εγκυμονούν κίνδυνοι ο πληθωρισμός να παραμείνει επίμονα υψηλός και ο διπλός πόλεμος σε Ουκρανία και Παλαιστίνη αναμένεται να επηρεάσει τις τιμές βασικών εμπορευμάτων, όπως το πετρέλαιο ή τα σιτηρά, που συμπαρασύρουν τις τιμές της παγκόσμιας αγοράς.

ΗΠΑ και Κίνα στη δίνη της ύφεσης

Ένας βασικός παράγοντας της επιβράδυνσης είναι ότι ο ΟΟΣΑ αναμένει πως οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, οι ΗΠΑ και η Κίνα, θα σημειώσουν επιβράδυνση στην ανάπτυξή τους το επόμενο έτος. Η αμερικανική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί μόλις κατά 1,5% το 2024, από 2,4% το 2023, καθώς οι αυξήσεις των επιτοκίων της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ -11 από αυτές από τον Μάρτιο του 2022- συνεχίζουν να περιορίζουν την οικονομική ανάπτυξη.

Τα υψηλότερα επιτόκια της Fed έχουν καταστήσει τον δανεισμό πολύ πιο ακριβό για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις και, κατά τη διαδικασία, έχουν συμβάλει στην επιβράδυνση του πληθωρισμού από την κορυφή τεσσάρων δεκαετιών το 2022 . Ο ΟΟΣΑ προβλέπει ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ θα μειωθεί από 3,9% φέτος σε 2,8% το 2024 και 2,2% το 2025, λίγο πάνω από το επίπεδο-στόχο της Fed που είναι 2%.

Η κινεζική οικονομία, που μαστίζεται από μια καταστροφική κρίση ακινήτων, αυξανόμενη ανεργία και επιβράδυνση των εξαγωγών, αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 4,7% το 2024, από 5,2% φέτος. Η «αύξηση της κατανάλωσης στην Κίνα θα παραμείνει πιθανότατα υποτονική λόγω της αυξημένης προληπτικής αποταμίευσης, των πιο δυσοίωνων προοπτικών για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και της αυξημένης αβεβαιότητας», δήλωσε ο ΟΟΣΑ.

«Σκούρα» τα πράγματα για τη Ζώνη του Ευρώ

Στην παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση είναι επίσης πιθανό να συμβάλουν οι 20 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που απαρτίζουν την ευρωζώνη. Έχουν πληγεί από τα αυξημένα επιτόκια και από την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας που συνόδευσαν την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Ο ΟΟΣΑ αναμένει ότι η συλλογική ανάπτυξη της ευρωζώνης θα ανέλθει στο 0,9% το επόμενο έτος -αδύναμη αλλά και πάλι βελτιωμένη σε σχέση με την προβλεπόμενη ανάπτυξη 0,6% το 2023.

«Ένα βασικό συμπέρασμα σήμερα είναι οι ισχυρότερες προοπτικές για τις ΗΠΑ, τις οποίες αναθεωρήσαμε προς τα πάνω για το 2024, αλλά οι ασθενέστερες προοπτικές για την Ευρώπη, τις οποίες αναθεωρήσαμε προς τα κάτω», δήλωσε στους δημοσιογράφους η επικεφαλής οικονομολόγος του ΟΟΣΑ Clare Lombardelli.

Η ίδια επεσήμανε τον αντίκτυπο στην Ευρώπη από την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας πέρυσι, αφού η Ρωσία διέκοψε το μεγαλύτερο μέρος της παροχής του φυσικού αερίου της στην ήπειρο. Αυτό εκτόξευσε το κόστος ζωής για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, οδηγώντας σε κρίση κόστους ζωής και πλήττοντας τα εργοστάσια σε μέρη όπως η Γερμανία.

Η παγκόσμια οικονομία έχει υποστεί το ένα σοκ μετά το άλλο από τις αρχές του 2020 -την εκδήλωση της πανδημίας του κορονοϊού, την αναζωπύρωση του πληθωρισμού καθώς η ανάκαμψη από την πανδημία είναι ιδιαίτερα δύσκολη, τον πόλεμο στην Ουκρανία και τα οδυνηρά υψηλά επιτόκια δανεισμού καθώς οι κεντρικές τράπεζες έδρασαν επιθετικά για να καταπολεμήσουν την μεγέθυνση του πληθωριστικού φαινομένου.

Ωστόσο, μέσα σε όλα αυτά, η οικονομική επέκταση αποδείχθηκε απροσδόκητα ανθεκτική. Πριν από ένα χρόνο, ο ΟΟΣΑ είχε προβλέψει παγκόσμια ανάπτυξη 2,2% για το 2023. Αυτή η πρόβλεψη αποδείχθηκε υπερβολικά απαισιόδοξη.

«Η ανάπτυξη ήταν ισχυρότερη από ό,τι αναμενόταν μέχρι στιγμής το 2023», αναφέρει ο ΟΟΣΑ στην 221σέλιδη έκθεσή του, «αλλά τώρα μετριάζεται, καθώς ο αντίκτυπος των αυστηρότερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών, της αδύναμης ανάπτυξης του εμπορίου και της χαμηλότερης εμπιστοσύνης των επιχειρήσεων και των καταναλωτών γίνεται όλο και πιο αισθητός».

Επίσης, η σύγκρουση στην Παλαιστίνη «θα μπορούσε να οδηγήσει σε σημαντικές διαταραχές στις ενεργειακές αγορές και στις κύριες εμπορικές οδούς», προειδοποίησε ο ΟΟΣΑ,