Οι λέξεις του 2021

Για δεύτερη χρονιά η πανδημία έχει κυριαρχήσει στις συζητήσεις μας. Λέξη της χρονιά τόσο για τα λεξικά Merriam-WebsterWord of the Year 2021 | Vaccine | Merriam-Webster, όσο για τα λεξικά της ΟξφόρδηςWord of the Year 2021: Vax | Oxford Languages είναι η λέξη εμβόλιο.

Yπάρχουν και οι τοπικές ιδιαιτερότητες. Στην Αυστραλία, τόσο το λεξικό MacquarieWord of the Year 2021 | Macquarie Dictionary όσο το Australian National DictionaryIn choosing ‘strollout’ as its Word of the Year, the National Dictionary Centre alludes to a uniquely Australian problem | ΑΒC News επέλεξαν τη λέξη Strollout, σύνθετη λέξη που σάρκαζε πόσο αργή, σαν βόλτα (stroll), ήταν η διανομή (rollout) των εμβολίων στη χώρα.

Tα λεξικά ΚέμπριτζCambridge Dictionary Word of the Year 2021 επέλεξαν την επιμονή επειδή όμως Ρerseverance ήταν και το όνομα του διαστημικού οχήματος της NASA που προσγειώθηκε στον Άρη.

Tο λεξικό CollinsThe Collins Word of the Year 2021 is… επέλεξε το NFT(non-fungible token), αυτό το είδος ψηφιακών έργων που αναστάτωσε τον κόσμο της τέχνης.

To Dictionary.comDictionary.com names allyship as word of the year for 2021 | The Guardian επέλεξε τη λέξη Allyship που προέρχεται από τη συμμαχία (alliance) και μεταφράζεται ως α. τον ρόλο ενός ατόμου που ενώ δεν ανήκει σε αυτήν, υποστηρίζει την ένταξη μιας «περιθωριοποιημένης ή πολιτικοποιημένης ομάδας», ή β. την πιο παραδοσιακή σχέση «προσώπων, ομάδων ή εθνών που συνεργάζονται για έναν κοινό σκοπό ή σκοπό».

Αυτές είναι οι υπόλοιπες νέες λέξεις που μπήκαν (και παλιές που απλώς κατσικώθηκαν) στη ζωή μας το 2021:

Amirite: «Am I right?».

Αstroturf: Κυριολεκτικά, το ψεύτικο γκαζόν. Μεταφορικά, η πρακτικήΣτο λεξικό Merriam-Webster. συγκάλυψης των αληθινών χορηγών ενός μηνύματος ή οργανισμού (πολιτικού, διαφημιστικού θρησκευτικού ή δημοσίων σχέσεων) για να φαίνεται σαν η χρηματοδότηση να προέρχεται από καθημερινούς απλούς ανθρώπους (ενώ στην πραγματικότητα προέρχεται από τα μεγάλα συμφέροντα).

Cheugy:«TikTok, έχω μια νέα λέξη για σένα που χρησιμοποιούμε με τους φίλους μου και ξεκάθαρα τη χρειαζόμαστε όλοι», έγραψε μια 30χρονη διαφημίστρια από το Λος Άντζελες σε ένα ποστ στο TikTok στις 30 ΜαρτίουΤο ποστ. Θα μπορούσε να χαρακτηρίσει «το είδος των ανθρώπων που παντρεύονται στα 20 τους» ή έχουν την «ενέργεια girlboss του 2000». «Η λέξη, φίλοι μου, είναι “cheugy”». Το cheugy εξαπλώθηκε σε όλο το ίντερνετ και σημαίνει το πασέ, το παρωχημένο, το μπανάλ. Υπάρχει άρθρο των New York TimesWhat Is ‘Cheugy’? You Know It When You See It | Τhe New York Times για τη λέξη.

Climate anxiety: To άγχος για την κλιματική αλλαγή. Το να μην μπορείς να κοιμηθείς γιατί ανησυχείς ότι παθαίνουν ασφυξία τα ψάρια και όταν κοιμάσαι να βλέπεις όνειρα με σκελετωμένες πολικές αρκούδες.

Copypasta: Από το copy + paste με αστεία κατάληξη. Κάτι που αντιγράφεται κατά κόρον και κυκλοφορεί παντού στο ίντερνετ. Μπορεί να είναι ένα σοβαρό κείμενο αλλά και ένα αστείο meme.

Crypto: To χαϊδευτικό του κρυπτονομίσματος. Aυτή η αστεία κοπέλα εξηγεί τα κρυπτονομίσματα:

Deplatform: To να κόψεις σε κάποιον την πρόσβαση σε πλατφόρμες δικτύωσης. Π.χ.: «Έγινε deplatformed ο Τραμπ και κοιμόμαστε σαν άνθρωποι». Ή: «Έκανε deplatform το Apple Store το Parler και δεν έχω ποιον να κάνω hate follow».

Διπλοεμβολιασμένος/Double-vaxxed: Κάποιος που έχει κάνει και τις δύο δόσεις του εμβολίου (η λέξη βγήκε πριν δημιουργηθεί η ανάγκη και για τρίτη δόση). Στα αγγλικά και double-jabbed.

Easter egg: Ένεκα που η Δύση έχει το έθιμο των κρυμμένων πασχαλιάτικων αυγών, η έκφραση σημαίνει το κρυμμένο καλούδι (μήνυμα/εικόνα/χαρακτηριστικό) που βάζουν οι δημιουργοί σε κάποιο έργο (ταινία/δίσκο/βιντεοπαιχνίδι κ.λπ.). Για παράδειγμα, όταν το Netflix προωθούσε τη δεύτερη σεζόν του Stranger Things και όλη η πρώτη σελίδα του ήταν αφιερωμένη στη σειρά, αν πατούσες πάνω σε μια κόκκινη σφαίρα, η οθόνη σου σκοτείνιαζε και αναποδογύριζε, σαν να ήσουν στο Upside Down.

Easter Egg μπορεί να είναι και κάτι πιο απλό. Σε μια σκηνή του φετινού Red Notice, μια βάρκαThe Real Treasure In ‘Red Notice’ Is This Trove of Movie Easter Eggs | Netflix Tudum φέρει το όνομα «We’re Gonna Make It Rose» που είναι ατάκα από τον Τιτανικό του 1997. Τα easter eggs υπάρχουν από τα 1970s, αλλά φέτος δεν υπήρχε τίποτα χωρίς μια κρυφή έκπληξη.

Great Resignation (ή Big Quit): Η «Μεγάλη Παραίτηση». Το κύμα παραιτήσεωνGreat Resignation που έφερε η πανδημία, όταν εκατομμύρια άνθρωποι αποφάσισαν είτε ότι η δουλειά που έκαναν δεν τους έδινε καμία χαρά και επειδή δεν ξέρουμε πόσο θα ζήσουμε, ας βρούμε μια δουλειά που να μας ικανοποιεί είτε ότι δεν μπορεί να παραμένει ίδιος ο μισθός ενώ ανεβαίνει το κόστος ζωής είτε ότι η δουλειά τούς εξέθετε στον κίνδυνο να κολλήσουν.

Ηate follow: Το να ακολουθείς στα σόσιαλ μίντια κάποιον που μισείς /το να είσαι ενεργός στα σόσιαλ μίντια σε περιεχόμενο με το οποίο διαφωνείς. Π.χ. το να ακολουθείς τον Μπογδάνο στο Twitter ενώ δεν τον αντέχεις.

Ηorchata: Η ορτσάταHorchata είναι ένα μεξικάνικο κρύο ποτό από γάλα ρυζιού ή αμυγδάλου με κανέλα ή βανίλια και έχει γεμίσει το ίντερνετ με συνταγές της.

Humane washing: Το παραπλανητικό μάρκετινγκ ενός ζωικού προϊόντος που δίνει την ψευδή εντύπωση ότι τα ζώα από το οποίο προέρχεται έζησαν σε ιδανικές ανθρώπινες συνθήκες. Π.χ. να βάζεις πάνω σε ένα κουτί αυγά μια φωτογραφία από κότες που βόσκουν στα λιβάδια και τη σήμανση «humane raised» ενώ στην πραγματικότητα οι κότες που έκαναν τα αυγά βρίσκονται στριμωγμένες η μία πάνω στην άλλη.

Υβριδική εργασία/Hybrid working: Το να εναλλάσσεις τον χώρο εργασίας σου, π.χ. να δουλεύεις πότε από το σπίτι και πότε από το γραφείο ή να ανήκεις σε μια ομάδα εργασίας όπου ο καθένας εργάζεται από διαφορετικό περιβάλλον.

Insurrection: Σημαίνει τη βίαιη στάση ενάντια στην κυβέρνηση και είναι αυτό που έκαναν οι οπαδοί του Τραμπ στις 6 Ιανουαρίου 2021, όταν μπούκαραν στο Καπιτώλιο.

Journey: Δεν είναι νέα λέξη αλλά είναι η λέξη που μάλλιασε η γλώσσα των στελεχών να επαναλαμβάνουν. Πλέον οι εταιρείες είναι ένα ενδιαφέρον ταξίδι προς την επιτυχία, προσφέρουν στον καταναλωτή ένα μοναδικό ταξίδι κ.ο.κ. Δηλαδή εκεί που παλιά έλεγαν κέρδος, σβήστε το και βάλτε στη θέση του τη λέξη «ταξίδι».

Last chance tourism: Η τουριστική βιομηχανία που αναπτύσσεται γύρω από μέρη με γεωλογικά χαρακτηριστικά ή μνημεία που κινδυνεύουν από την κλιματική αλλαγή ή μέρη που φιλοξενούν υπό εξαφάνιση ζώα. Συνήθως ο τουρισμός αυτός επιτείνει την καταστροφή του μέρους. Π.χ. «Πάμε, ρε να πιούμε τα ποτάκια μας στη Νέα Ζηλανδία να δούμε και τον παγετώνα Φραντς Τζόζεφ, μέχρι να το πάρεις απόφαση θα έχει μείνει παγάκι».

Let’s go, Brandon! Κωδική έκφρασηLet’s Go Brandon που σημαίνει «Fuck Joe Biden». Όταν στις αρχές Σεπτεμβρίου οπαδοί σε αθλητικό αγώνα άρχισαν να φωνάζουν «Fuck Joe Biden», ένας δημοσιογράφος παράκουσε και μετέφερε τη φράση ως «Let’s go, Brandon!». Έτσι έμεινε το αστείο και έγινε σύνθημα κυρίως ανάμεσα στους οπαδούς του Τραμπ. Η φράση έγινε παγκοσμίως γνωστή όταν ένας 30χρονος ΡεπουμπλικανόςJared Schmeck, ex-cop who told President Biden ‘Let’s Go Brandon’ on Christmas Eve call, says he meant it in jest | Syracuse μίλησε με τον Μπάιντεν σε ζωντανή μετάδοση την παραμονή των Χριστουγέννων και έκλεισε με την ευχή, την οποία ο πρόεδρος δεν γνώριζε και ενθουσιασμένα επανέλαβε.

Μετασύμπαν/Metaverse: Το εικονικό σύμπανΜετασύμπαν τριών διαστάσεων όπου ο Ζάκερμπεγκ θέλει να ζήσουμε.

Neopronounː Οι νέες αντωνυμίες που αποφεύγουν να προσδώσουν θηλυκή ή αρσενική ιδιότητα σε κάποιον από φόβο μήπως τον προσβάλλεις. Π.χ. «Κάτω τα χέρια από τα φοιτητά» ή «Είναι το Μαριώ στις Άγριες Μέλισσες non binary και το προτιμά από το Μαρία;».

NFT: Η χρήση της σύντμησης του non-fungible token‘I went from having to borrow money to making $4m in a day’: how NFTs are shaking up the art world | The Guardian ανέβηκε το 2021 κατά 11.000% σύμφωνα με το λεξικό Collins. Κάθε ψηφιακή δημιουργία μπορεί να γίνει NFT, δηλαδή να μετατραπεί από τον ιδιοκτήτη της σε πιστοποιητικό ιδιοκτησίας σε κάποιο blockchain και να πωληθεί. Το πιο ακριβό NFT είναι ένα κολάζ από τον εικαστικό Beeple, που πουλήθηκε για $70 εκατ. από τον οίκο Christie’sChristie’s auctions ‘first digital-only artwork’ for $70m | The Guardian τον Μάρτιο.

Nocebo: Στα λατινικά placebo σημαίνει «Θα είμαι ευχάριστο», και nocebo «Θα είμαι δυσάρεστο». Αν δηλαδή μια θετική πληροφορία σε κάνει να νιώσεις καλά δια της αυθυποβολής (placebo), η αρνητική πληροφορία, σε κάνει να νιώθεις άσχημα και μπορεί να επηρεάσει πραγματικά την υγεία σου (nocebo). Για παράδειγμα, το Bloomberg πιστεύειBeware That Nocebo Strapped to Your Wrist | Bloomberg ότι τα wearables που παρακολουθούν πόσο περπάτησες και σε ενημερώνουν ότι είσαι 6.000 βήματα κάτω από τον στόχο σου σε γεμίζουν άγχος, άρα είναι nocebo.

Polyworking: Δύο χρόνια πανδημίας έχουν δημιουργήσει τον όρο που χαρακτηρίζει κάποιον που κάνει μια δουλειά και παράλληλα μια δεύτερη δουλειά, κάποιο gig και κάποιο προσωπικό πρότζεκτ, και δεν παίρνει ανάσα. Ένα άρθρο στο Digiday τον ΙούνιοThe Job Juggle: Gen Z and millennial employees embrace the concept of ‘Polywork’ | Digiday ερεύνησε ποιοι έκαναν δημοφιλή τη φράση και βρήκε ότι ήταν οι Μιλένιαλ και η Γενιά Ζ, και παρόλο που τα κίνητρα πίσω από την πολυ-εργασία ποικίλουν, από την ανάγκη για έξτρα εισόδημα έως κάποιο προσωπικό πάθος, η κοινότητα μεγαλώνει συνεχώς.

Porch pirate: «Πειρατής του κεφαλόσκαλου». Κάπως γλυκός όρος για αυτούς που κλέβουν τα πακέτα που έχετε παραγγείλει online και στις ΗΠΑ συχνά οι κούριερ έχουν αφήσει μπροστά στην πόρτα, στη βεράντα. Δύο εκατομμύρια πακέτα εξαφανίζονται με αυτόν τον τρόπο στις ΗΠΑ ετησίως.

Range anxiety: Το άγχος που περνάει ο οδηγός ενός ηλεκτρικού οχήματος όταν δεν είναι σίγουρος ότι θα του φτάσει η μπαταρία μέχρι τον επόμενο σταθμό ανεφοδιασμού.

Regencycore: Μετά την τεράστια επιτυχία της σειράς εποχής του Netfix BridgertonBridgerton | Netflix, το να ντύνεσαι σαν ντεμπιτάντ της υψηλής κοινωνίας κατά την περίοδο της Αντιβασιλείας του Γεωργίου Δ’ (Regency eraRegency era, 1811-20), ακριβώς πριν τη Βικτωριανή εποχή. Το στιλ ντυσίματοςAre You Ready For #Regencycore? Here’s How To Dress Like A Debutante | Vogue UK λέγεται και Regency chic και οι Rodarte το αγαπούν χρόνια τώρα.

Υπάρχει και το Cottagecore, το να ντύνεσαι στο στιλ της αγγλικής εξοχής.

Shadow pandemic: Η σκιώδης πανδημία βίας κατά των γυναικώνCOVID-19’s shadow pandemic | UN Development Program, κυρίως ενδοοικογενειακής, που αποδίδεται στο στρες και τους περιορισμούς που προκάλεσε η πανδημία του κορονοϊού.

Simp: Ο άνδρας που είναι πολύ περιποιητικός ή υποταγμένος στις γυναίκες. Ο σωστός άνδρας. Έχει αρχίσει να σημαίνει και κάποιον που του αρέσει πολύ κάτι, σαν το StanΣτο Dictionary.

Sober curious: Κάποιος που πίνει και φλερτάρει με την ιδέα να το κόψει. Δεν είναι τυχαίο που ανεβαίνουν συνέχεια οι μπύρες και τα κοκτέιλ χωρίς αλκοόλ.

Wokescold: Eκ του woke και του scold. Kάποιος που επικρίνει τους άλλους ότι δεν είναι αρκετά αφυπνισμένοι και ευαισθητοποιημένοι σε θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης.

Κείμενο: Μαργαρίτα Μιχελάκου

πηγή: insidestory.gr