Νέο τεστ προβλέπει την άνοια 9 χρόνια πριν από τα πρώτα συμπτώματα

ΓΙΑΝΝΗΣ ΔΕΒΕΤΖΟΓΛΟΥ

Η εξέταση με σάρωση του εγκεφάλου είναι 80% ακριβής, σύμφωνα με τους ειδικούς που διενεργούν τη μελέτη. Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της νόσου Αλτσχάιμερ και γενικότερα της άνοιας.

Μια νέα εξέταση, η οποία πραγματοποιείται με σάρωση (scan) εγκεφάλου, μπορεί να προβλέψει αν κάποιος είναι πιθανό να εκδηλώσει άνοια ή νόσο Αλτσχάιμερ έως και 9 χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Το τεστ, το οποίο σύμφωνα με τους ειδικούς είναι αποτελεσματικό κατά 80%, αναπτύχθηκε εξετάζοντας μαγνητικές τομογραφίες 81 ατόμων που διαγνώστηκαν αργότερα με άνοια, καθώς και 21 ατόμων που είχαν ήδη διαγνωστεί.

Συγκρίνοντάς τους με άτομα παρόμοιας ηλικίας που δεν εκδήλωσαν άνοια (ομάδα ελέγχου), οι ερευνητές μπόρεσαν να εντοπίσουν μια αποκαλυπτική μεταβολή στη λειτουργία του εγκεφάλου τους.

Η αλλαγή αυτή, «που εμφανίστηκε πριν από τις αισθητές αλλαγές στη συμπεριφορά, ήταν τελικά μια πρώιμη ένδειξη βλάβης του εγκεφάλου», δήλωσε ο καθηγητής Charles Marshall, του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου.

«Γνωρίζουμε ότι οι αλλαγές στον εγκέφαλο ατόμων με άνοια αρχίζουν στον εγκέφαλο τουλάχιστον 10 έως 20 χρόνια πριν από την εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων», συμπλήρωσε ο ίδιος μιλώντας στους Times του Λονδίνου.

Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Mental Health, ήταν σχετικά περιορισμένη, λόγου του μικρού μέγεθος του δείγματος των συμμετεχόντων.

Επί του παρόντος, το τεστ δεν είναι επίσης ακριβές για να θεωρηθεί από μόνο του διαγνωστικό τεστ, ενώ αν χρησιμοποιηθεί σε επίπεδο γενικού πληθυσμού ως έχει, θα υπάρξει μεγάλος αριθμός ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων.

Ωστόσο, όταν χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένων νέων εξετάσεων αίματος και βιοδεικτών, ο Marshall δήλωσε ότι θα μπορούσε να έχει σαφή αξία και διαγνωστική ακρίβεια που φτάνει στο 80%.

«Προς το παρόν, μία τέτοια διάγνωση, θα σας ωθούσε, πιθανώς, να θέλετε να διπλασιάσετε τις προσπάθειές σας για να διατηρήσετε τον εγκέφαλό σας υγιή, κάνοντας πράγματα που γνωρίζουμε ότι είναι καλά για την υγεία του, όπως καλή διατροφή, καλός ύπνος και έλεγχος της αρτηριακής πίεσης», λέει ο ίδιος.

Το τεστ θα φέρει πρόοδο στην εφεύρεση νέων φαρμάκων
Ένα από τα εμπόδια για την ανάπτυξη και τη βελτίωση των υφιστάμενων φαρμάκων κατά της νόσου του Αλτσχάιμερ, που ανήκει στο φάσμα της άνοιας, είναι ότι οι ερευνητές δεν είναι σε θέση να βρουν άτομα υψηλού κινδύνου αρκετά νωρίς, για να δουν αν μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου.

Καλύτερες διαγνωστικές εξετάσεις, θα βοηθούσαν να βρεθούν φάρμακα αρκετά πιο γρήγορα, όπως επίσης και να είναι οικονομικότερα.

Το νέο τεστ εξέτασε το δίκτυο προεπιλεγμένης λειτουργίας του εγκεφάλου σε κατάσταση ηρεμίας του.

Για λόγους που δεν είναι πλήρως κατανοητοί στους ειδικούς, το δίκτυο αυτό είναι από τα πιο ευάλωτα στα αρχικά στάδια της άνοιας.

«Ξέρουμε ότι το δίκτυο αυτό “πέφτει” νωρίς σε άτομα με άνοια», δήλωσε ο Marshall.

Άλλοι ερευνητές δήλωσαν ότι τα ευρήματα είναι συναρπαστικά, αλλά πρέπει να επικυρωθούν σε μεγαλύτερο δείγμα κλινικών ερευνών.

Οι ειδικοί στη μελέτη τους χρησιμοποιήσαν δεδομένα από τη βρετανική βιοτράπεζα, όπου χιλιάδες εθελοντές λαμβάνουν μια σειρά ιατρικών εξετάσεων κατά τη διάρκεια της ζωής τους, αλλά υπάρχουν σχετικά λίγες πηγές συστηματικών σαρώσεων του εγκεφάλου σε ανθρώπους, πριν από τις γνωστές διαγνώσεις άνοιας.

Από τους συμμετέχοντες, ο μέσος χρόνος από τη σάρωση του εγκεφάλου έως τη διάγνωση ήταν πάνω από τριάμισι χρόνια, αλλά ορισμένοι είχαν σαρώσεις -με ορατή την υπογραφή άνοιας- έως και 9 χρόνια πριν εντοπιστεί επίσημα η νόσος.

Η καθηγήτρια Tara Spires-Jones, του Ερευνητικού Ινστιτούτου Άνοιας του Ηνωμένου Βασιλείου στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, δήλωσε ότι τέτοιου είδους δοκιμές απέχουν ακόμη αρκετά από το να αποκτήσουν κλινική αξία.

«Ενώ αυτού του είδους η λειτουργική μαγνητική τομογραφία ηρεμίας είναι χρήσιμη για την έρευνα και τον εντοπισμό ατόμων που μπορεί να βρίσκονται σε πρώιμα στάδια άνοιας, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτές οι εξετάσεις δεν είναι ευρέως διαθέσιμες, ούτε είναι τέλειες για την πρόβλεψη όσων θα αναπτύξουν στο μέλλον άνοια», έσπευσε να εξηγήσει η ίδια.

Ωστόσο, ο καθηγητής Andrew Doig, του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ, δήλωσε ότι όταν εξετάζεται στο πλαίσιο άλλων εξελίξεων, υπάρχει λόγος να ελπίζουμε ότι έρχονται σημαντικές αλλαγές στη διάγνωση της άνοιας.

«Η άνοια είναι μια πολύπλοκη πάθηση και είναι απίθανο να μην βρούμε ποτέ ένα απλό τεστ που να μπορεί να τη διαγνώσει με ακρίβεια. Μέσα σε λίγα χρόνια, ωστόσο, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να πιστεύουμε ότι θα εξετάζουμε συστηματικά για άνοια τα άτομα μέσης ηλικίας, χρησιμοποιώντας ένα συνδυασμό μεθόδων, όπως μια εξέταση αίματος σε συνδυασμό με απεικόνιση εγκεφάλου», κατέληξε ο δρ Doig.

Print Friendly, PDF & Email