Ναζίμ Χικμέτ: 120 χρόνια από τη γέννηση του σπουδαίου κομμουνιστή ποιητή – Ατέχνως

Στις 15 Γε­νά­ρη 1902 γεν­νιέ­ται ο Ναζίμ Χικ­μέτ (Nazim Hikmet) στη Θεσ­σα­λο­νί­κη, που τότε ανήκε στην Οθω­μα­νι­κή Αυ­το­κρα­το­ρία. H κα­τα­γω­γή του ήταν αρι­στο­κρα­τι­κή. Ο πα­τέ­ρας του, Χικ­μέτ Ναζίμ Μπέης (Hikmet Nazim Bey), ήταν ανώ­τε­ρος δη­μό­σιος υπάλ­λη­λος, που, αν και γιος του Μεχ­μέτ Ναζίμ Πασά (Mehmet Nazim Pasha), τε­λευ­ταί­ου κυ­βερ­νή­τη της Θεσ­σα­λο­νί­κης, δεν ήταν πλού­σιος και είχε δη­μο­κρα­τι­κές αντι­λή­ψεις. Η μη­τέ­ρα του, Τζε­λίλ Χανίμ (Celile Hanim), ήταν κόρη του γλωσ­σο­λό­γου Ενβέρ Τζε­λα­λε­τίν Πασά (Enver Celalettin Pasha) και είχε Πο­λω­νι­κή κα­τα­γω­γή. Σαν παιδί περ­νού­σε πολύ χρόνο με τον παπ­πού του Μεχ­μέτ Ναζίμ Πασά, ο οποί­ος ήταν και ποι­η­τής, οπα­δός της μυ­στι­κι­στι­κής πα­ρά­δο­σης των Σούφι. Όταν ο Χικ­μέτ ήταν τριών χρό­νων η οι­κο­γέ­νειά του ακο­λού­θη­σε τον παπ­πού του στο Άλεπ (Aleppo) και στη συ­νέ­χεια εγκα­τα­στά­θη­καν στο Κα­ντι­κιόι (Kadikoy) της Κων­στα­ντι­νού­πο­λης.

Στα 1922 γί­νε­ται μέλος του Ρω­σι­κού Κομ­μου­νι­στι­κού Κόμ­μα­τος (μπολ­σε­βί­κων) και του Κομ­μου­νι­στι­κού Κόμ­μα­τος Τουρ­κί­ας (ΚΚΤ).

Στα 1931,1933, 1934 εξαι­τί­ας του ανα­τρε­πτιού πε­ριε­χο­μέ­νου του έργου και της δρά­σης του συλ­λαμ­βά­νε­ται και φυ­λα­κί­ζε­ται για μικρά χρο­νι­κά δια­στή­μα­τα. Στην απο­λο­γία του στα 1931 δη­λώ­νει: «Είμαι ένας Κομ­μου­νι­στής ποι­η­τής και κάθε μέρα προ­σπα­θώ να γίνω κα­λύ­τε­ρος Κομ­μου­νι­στής και κα­λύ­τε­ρος ποι­η­τής».

Στις 17 Γε­νά­ρη 1938 συλ­λαμ­βά­νε­ται για να δι­κα­στεί αυτή τη φορά από Στρα­το­δι­κείο. Του απαγ­γέλ­λε­ται η κα­τη­γο­ρία περί υπο­κί­νη­σης των δο­κί­μων του στρα­τού σε ανταρ­σία και του επι­βάλ­λε­ται η εξο­ντω­τι­κή ποινή των 28 χρό­νων και τεσ­σά­ρων μηνών φυ­λά­κι­σης.

Γνω­ρί­ζε­τε ότι εγώ είμαι μέλος του ΚΚ από το 1923 και αυτό είναι η μόνη μου πε­ρη­φά­νια. Νο­μί­ζω ότι στις σχέ­σεις με­τα­ξύ των κρα­τών, η πο­λι­τι­κή της ου­δε­τε­ρό­τη­τας μπο­ρεί να είναι χρή­σι­μη και απο­τε­λε­σμα­τι­κή, όχι όμως για τους συγ­γρα­φείς. Δεν θα μπο­ρού­σα­τε, αλή­θεια, να μου πείτε το όνομα ενός με­γά­λου συγ­γρα­φέα, σε όλη την Ιστο­ρία του κό­σμου, που να έμει­νε ου­δέ­τε­ρος απέ­να­ντι στα με­γά­λα προ­βλή­μα­τα της επο­χής του. Μπο­ρεί να το πι­στεύ­ει ότι είναι ου­δέ­τε­ρος, και να το δια­κη­ρύσ­σει μά­λι­στα, αλλά στην ουσία δεν είναι ποτέ! Οσο για μένα προ­τι­μώ να είμαι δε­σμευ­μέ­νος και μά­λι­στα με όλη μου τη συ­νεί­δη­ση…”.

Συ­νέ­ντευ­ξη στο πε­ριο­δι­κό «Lettres francaises» του Γαλ­λι­κού ΚΚ, 1958.

Λόγω τον προ­βλη­μά­των υγεί­ας στο διε­θνή Τύπο εμ­φα­νί­ζο­νται άρθρα που απαι­τούν την απο­φυ­λά­κι­σή του. Δια­νοη­τές από όλο τον κόσμο όπως οι Πωλ Ελυάρ, Ζολιό Κιου­ρί, Πά­μπλο Νε­ρού­ντα, Ζαν-Πωλ Σαρτρ, Πά­μπλο Πι­κά­σο, κ.ά. ασκούν πίεση για την απε­λευ­θέ­ρω­σή του. Υπό την πίεση που ασκεί­ται απ’ όλο τον κόσμο και την απερ­γία πεί­νας του Χικ­μέτ απο­φυ­λα­κί­ζε­ται το Μάη του 1950. Το Νο­έμ­βρη του ίδιου χρό­νου στη Βαρ­σο­βία του απο­δί­δε­ται το Πα­γκό­σμιο Βρα­βείο Ει­ρή­νης μαζί με τους Πι­κά­σο, Ρό­μπ­σον, Γουά­ντα Τζα­κου­μπό­σκα και Νε­ρού­ντα, παρ’ ότι στον ίδιο απα­γο­ρεύ­ε­ται να πα­ρα­βρε­θεί στην τε­λε­τή απο­νο­μής.

Τον Ιούνη του 1951 φεύ­γει πα­ρά­νο­μα με τα­χύ­πλοο σκά­φος από την Τουρ­κία και επι­βι­βά­ζε­ται στα διε­θνή ύδατα σε ένα πε­ρα­στι­κό Ρου­μά­νι­κο φορ­τη­γό πλοίο και μετά από μια στάση του στο Βου­κου­ρέ­στι κα­τα­φτά­νει στη Μόσχα, όπου τον υπο­δέ­χε­ται η Ένωση Συγ­γρα­φέ­ων με τιμές. Στις 25 Ιούλη το Τουρ­κι­κό κοι­νο­βού­λιο τον ανα­κη­ρύσ­σει προ­δό­τη και του αφαι­ρεί την Τουρ­κι­κή υπη­κο­ό­τη­τα.

Πε­θαί­νει από καρ­δια­κή προ­σβο­λή στις 3 Ιου­νί­ου στη Μόσχα. Ο τάφος του βρί­σκε­ται στο διά­ση­μο νε­κρο­τα­φείο Νο­βο­ντε­βί­τσι (Novodevichy), όπου είχε ταφεί το 1942 και η κομ­σο­μό­λα παρ­τι­ζά­να Τάνια (Ζόγια Κο­σμο­ντε­μιάν­σκα­για – Zoya Kosmodemianskaya) της οποί­ας την αυ­τα­πάρ­νη­ση και τον ηρω­ι­σμό είχε υμνή­σει στα «Αν­θρώ­πι­να Τοπία».

Φίλοι κι αδέλ­φια της ψυχής μου.

Εσείς που πέ­σα­τε στις φυ­λα­κές και στα νησιά της κό­λα­σης, που σας κρα­τάν αλυ­σω­μέ­νους μες στα στρα­τό­πε­δα συ­γκέ­ντρω­σης γιατί πο­λε­μά­τε για την ανε­ξαρ­τη­σία, το ψωμί και τη λευ­τε­ριά του ελ­λη­νι­κού λαού, δε­χτεί­τε την αγάπη και τον θαυ­μα­σμό μου.

Οι λαοί της Τουρ­κί­ας και της Ελ­λά­δας έχου­νε τους ίδιους θα­νά­σι­μα μι­ση­τούς εχθρούς: τον αγ­γλο­α­με­ρι­κα­νι­κό ιμπε­ρια­λι­σμό και τους ντό­πιους λα­κέ­δες του.

Οι λαοί της Τουρ­κί­ας και της Ελ­λά­δας, φι­λιω­μέ­νοι ο ένας με τον άλλο, με τη βο­ή­θεια των φι­λει­ρη­νι­κών λαών όλου του κό­σμου, θα τσα­κί­σου­νε στο τέλος αυ­τούς τους εχθρούς τους.Αυτό το πι­στεύω.

Ο δικός σας έν­δο­ξος αγώ­νας είναι μια από τις πιο λα­μπρές απο­δεί­ξεις ότι θα νι­κή­σει η υπό­θε­ση της ει­ρή­νης, του ψω­μιού και της λευ­τε­ριάς.

Σας σφίγ­γω όλους μ’ αγάπη στην αγκα­λιά μου.

ΝΑΖΙΜ ΧΙΚ­ΜΕΤ
10/8/1951
Βε­ρο­λί­νο.

Διε­θνι­στής και πα­τριώ­της. Στις δύ­σκο­λες στιγ­μές του τόπου η καρ­διά του του­φε­κί­ζο­νταν (και) στην Ελ­λά­δα. Δέ­θη­κε και συν­δέ­θη­κε με την Ελ­λά­δα και τον ελ­λη­νι­κό λαό, όχι μόνο γιατί γεν­νή­θη­κε στην Ελ­λά­δα, αλλά και γιατί στά­θη­κε στο πλευ­ρό του λαού σε δύ­σκο­λα χρό­νια. Έδωσε το «παρών» σε κάθε εκ­δή­λω­ση διε­θνούς αλ­λη­λεγ­γύ­ης για την απο­κα­τά­στα­ση της δη­μο­κρα­τί­ας, για την απε­λευ­θέ­ρω­ση των πο­λι­τι­κών κρα­του­μέ­νων και τη γε­νι­κή αμνη­στία, και σε κάθε πρω­το­βου­λία πνευ­μα­τι­κή και κοι­νω­νι­κή για την Ελ­λά­δα.

«Θε να πε­θά­νεις, γιὰ να ζή­σου­νε οι άν­θρω­ποι, οι άν­θρω­ποι που ποτὲ δε θα χεις δει το πρό­σω­πό τους και θα πε­θά­νεις ξέ­ρο­ντας καλὰ, πως τί­πο­τα πιὸ ωραίο, πως τί­πο­τα πιο αλη­θι­νό απ᾿ τη ζωὴ δεν είναι».

πηγή: atexnos.gr