ΜΚΟ Υπουργείου Εξωτερικών: Δικάζονται οι τελευταίοι τροχοί της αμάξης

Στις 8 Ιουλίου 2021 τελειώνει στο εφετείο της Αθήνας η δίκη σε δεύτερο βαθμό του υπευθύνου της ΜΚΟ «Διεθνές Κέντρο Αποναρκοθέτησης» και δύο υπαλλήλων του υπουργείου Εξωτερικών, που είχαν εγκρίνει τα κονδύλια που πήγαν στην εν λόγω οργάνωση για την αποναρκοθέτηση στο Λίβανο και τη Βοσνία. Από την υπόθεση αυτή, μετά από μια πολυετή διαδικασία δεν έχει γίνει δυνατόν να κερδηθεί η παραμικρή επιπλέον απόδειξη ότι κάτι πήγε στραβά, πλην όσων διαλαμβάνονται στο κατηγορητήριο (ότι κυρίως εκταμιεύθηκαν ποσά χωρίς να έχει ελεγχθεί η υλοποίηση της προηγούμενης φάσης).

Παρόμοιες με αυτήν υποθέσεις που αφορούν ΜΚΟ και τη χρηματοδότησή τους από το υπουργείο Εξωτερικών, ακολούθησαν τη δικαστική οδό με πρωτοβουλία του πρώην υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά και του τ. πρέσβη επικεφαλής της ΥΔΑΣ (Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας) Νίκου Βαμβουνάκη. Συγκεκριμένα, ενενήντα έξι (96) συνολικά υπάλληλοι είναι κατηγορούμενοι ή ύποπτοι σε 45 υποθέσεις αναπτυξιακής βοήθειας του υπουργείου Εξωτερικών από το 1999 ως το 2010, χωρίς αυτές οι υποθέσεις να αφορούν τους πολιτικούς τους προϊσταμένους, που σε όλες τις περιπτώσεις είχαν αποφασίσει για την αναγκαιότητα των έργων, σε χώρες όπου η ελληνική παρουσία είχε κριθεί απαραίτητη. Εκείνοι που δικάζονται είναι όσοι υλοποίησαν τις αποφάσεις των πολιτικών τους προϊσταμένων. Μεταξύ των ΜΚΟ που ελέγχονται βρίσκεται κι εκείνη της ορθόδοξης εκκλησίας στις ΗΠΑ International Orthodox Charities. Ορισμένοι ανακριτές δυσκολεύονται να τεκμηριώσουν «υπόθεση» και στέλνουν εδώ και χρόνια τους φακέλους πίσω, ζητώντας διαρκώς νέα στοιχεία. Παρόλα αυτά οι υποθέσεις παραμένουν ζωντανές χωρίς να αρχειοθετούνται, ούτε όμως και να σημειώνουν διαδικαστική πρόοδο.

Οι υποθέσεις αυτές εσχάτως πήραν και προβληματικές διαστάσεις, όταν στο ΥΠΕΞ υπήρξε αλληλογραφία με την οποίαν ετίθετο το ενδεχόμενο καταλογισμού των ποσών που είχαν εκταμιευθεί στους υπάλληλους που είτε παραπέμπονται, είτε ελέγχονται, είτε δικάζονται. Ένας τουλάχιστον υπάλληλος σύμφωνα με πληροφορίες του inside story αρνήθηκε να συζητήσει τον καταλογισμό, θεωρώντας ότι διαβαίνει δρόμους που δεν θα έπρεπε να διαβεί (για να γίνει καταλογισμός χρειάζεται τελεσίδικη απόφαση) και παραιτήθηκε. Το υπουργείο είναι σε ένα αδιέξοδο: Από τη μία ο υπουργός Νίκος Δένδιας ξέρει ότι είναι πολύ επικίνδυνο να καθίστανται ποινικά και δημοσιονομικά υπόλογοι όσοι υλοποιούν τις αποφάσεις άλλων, χωρίς να λογοδοτούν όσοι έδωσαν την εντολή, από την άλλη δεν μπορεί να παρέμβει στη δικαιοσύνη. Που κρίνει στη βάση τιμολογίων και εγγράφων μία άλλη εποχή.

Μία από τις καθαρά πολιτικές χρηματοδοτήσεις αφορούσε το Ινστιτούτο East West, μία μη κυβερνητική οργάνωση στα πλαίσια του Συμφώνου Σταθερότητας Νοτιοανατολικής Ευρώπης Stability Pact for South-Eastern Europe | European Commission. Το σύμφωνο αυτό υπεγράφη το 1999 στην Κολωνία από τις ευρωπαϊκές χώρες και 35 μη ευρωπαϊκές χώρες. Αργότερα επικυρώθηκε στο Σεράγεβο ως πρωτοβουλία της ΕΕ και του ΟΟΣΑΟργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης | Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στόχος της πρωτοβουλίας ήταν να ανακόψει την διείσδυση άλλων «παικτών» της παγκόσμιας σκηνής (π.χ. της Ρωσίας) στα δυτικά Βαλκάνια, μετά τον «αγώνα δρόμου» μεταξύ του ΝΑΤΟ και του ρωσικού στρατού για να διαδεχθούν τους Σέρβους στον έλεγχο του Κοσσυφοπεδίου, μετά τον τρίμηνο πόλεμο του 1999.

Έναν χρόνο μετά την έναρξη της δράσης του συμφώνου, τον Μάρτιο του 2000, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Γ. Παπανδρέου δεσμεύθηκε σε σύνοδο δωρητών που έγινε στις Βρυξέλλες να διαθέσει η χώρα μας για τους σκοπούς του συμφώνου 25 εκατομμύρια ευρώ. Η κυβέρνηση που προέκυψε από τις εκλογές του 2004 υπό τον Κώστα Καραμανλή επιβεβαίωσε στο Σεράγεβο τον Απρίλιο του 2004 τη θέλησή της να δημιουργήσει γραμματεία του συμφώνου σταθερότητας στη Θεσσαλονίκη. Αυτό δεν συνέβη τα επόμενα χρόνια. Ένα από τα οχήματα της υλοποίησης της πολιτικής της χώρας στα πλαίσια του συμφώνου σταθερότητας ήταν η χρηματοδότηση του Ινστιτούτου East West με 900.000 δολάρια για τρία χρόνια. Ως το 2002 το υπουργείο Οικονομικών είχε συναρμοδιότητα σε αυτού του είδους τις χρηματοδοτήσεις και δεν είχε εκφράσει αντιρρήσεις για τα χρήματα αυτά.

Όμως 19 χρόνια αργότερα, οι εκπρόσωποι αυτού του ίδιου υπουργείου εμφανίζονται να υποστηρίζουν την κατηγορία της απιστίας για πράξεις που είχαν κάνει συνάδελφοί τους το 2002. Το ίδιο συμβαίνει και με υπαλλήλους της Διεύθυνσης Αναπτυξιακής Συνεργασίας. Ο αντιεισαγγελέας πρωτοδικών Νικόλαος Μαργαρίτης τον Μάρτιο του 2021 έκρινε ότι 109.000 ευρώ που δόθηκαν στο Ινστιτούτο East West με την επίκληση που προέβλεπε χρηματοδότηση μιας ξένης χώρας με χρήματα του προϋπολογισμού για την αντιμετώπιση θεομηνιών, πολεμικών καταστροφών και εν γένει έκτακτων καταστάσεων, δόθηκαν παράνομα. Με μία κουβέντα, σύμφωνα με την εισαγγελική πρόταση το ποσό μπορούσε να δοθεί μόνο «σε κρατικές οντότητες» και όχι «σε μη κρατικές οντότητες», εφόσον είχε χρησιμοποιηθεί η «κατασκευή» της έκτακτης οικονομικής βοήθειας για θεομηνίες και καταστροφές. Εναντίον του παραλήπτη των ποσών, του Ινστιτούτου East West, δεν απαγγέλθηκαν κατηγορίες. Συνολικά στο Ινστιτούτο δόθηκαν 609.000 δολάρια σε μετρητά την περίοδο 2001-2002, δηλαδή αμέσως μετά την πτώση του Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς.

Οι καταγγελίες Βαμβουνάκη

Οι καταγγελίες για την χρηματοδότηση αυτή αλλά και για όλες τις άλλες, που κατέληξαν σε πολύχρονες ανακρίσεις από το 2015, είχαν την αφετηρία τους σε ένα έγγραφο αναγγελίας αξιόποινων πράξεων του Μαρτίου του 2015 από τον τότε προϊστάμενο της Διεύθυνσης Αναπτυξιακής Συνεργασίας Νίκο Βαμβουνάκη.

Υπό άλλες συνθήκες οι αξιόποινες πράξεις θα έπρεπε να είχαν εντοπισθεί από τα όργανα εσωτερικού ελέγχου του υπουργείου Εξωτερικών (πρόκειται για τους ίδιους υπαλλήλους που αρνήθηκαν να κάνουν τον καταλογισμό), και ευθύνες έπρεπε να έχουν αποδοθεί και στους πολιτικούς προϊσταμένους των υπαλλήλων που αποφασίζαν πού και για ποιον λόγο θα διετίθεντο τα κονδύλια. Αντί γι’ αυτό, όσοι πήραν την απόφαση να δοθούν τα χρήματα αυτά, ουδέποτε κλήθηκαν να εξηγήσουν, ενώ σε ένα πρώτο δικαστήριο καταδικάσθηκαν δύο υπάλληλοι του ΥΠΕΞ σε πολυετείς ποινές για ένα πρόγραμμα αποναρκοθέτησης του «Διεθνούς Κέντρου Αποναρκοθέτησης» στον Λίβανο, ο διαχειριστής του οποίου και υπεύθυνος της ΜΚΟ, στην ακροαματική διαδικασία αποδείχθηκε ότι συνεργαζόταν με την ΕΥΠ, όχι μόνο σε μία χώρα και όχι μόνο στον συγκεκριμένο χρόνο. Πρωτοδίκως, το 2018 ο υπεύθυνος του «Διεθνούς Κέντρου Αποναρκοθέτησης» Κ.Τ. έλαβε ποινή κάθειρξης 16 ετών και δύο υπάλληλοι της ΥΔΑΣ από 12 και 14 έτη. Ο στενός συνεργάτης του Γ. Παπανδρέου Άλεξ Ρόντος, που ήταν προϊστάμενος της ΥΔΑΣ την κρίσιμη περίοδο και τρεις υπάλληλοι άλλων υπουργείων είχαν αθωωθεί για την ίδια υπόθεση.

Κι ενώ η παραπάνω υπόθεση βρίσκεται στο Εφετείο –όπου πρόκειται πολύ σύντομα να καταλήξει– είναι χαρακτηριστικό της προχειρότητας με την οποίαν έχουν αντιμετωπιστεί όλες αυτές οι υποθέσεις, ότι τον Ιανουάριο του 2021 ένας άλλος ανακριτής καλεί τους ίδιους υπαλλήλους για να απολογηθούν για τις ίδιες πράξεις: τα αδικήματα της απάτης κατ’ εξακολούθηση δια της οποία σκόπευαν να προσπορίσουν όφελος στον Κ.Τ. (ο υπεύθυνος της ΜΚΟ που συνεργαζόταν με την ΕΥΠ). Αυτός σύμφωνα με το κατηγορητήριο έβλαψε την περιουσία του Ελληνικού Δημοσίου, αποκομίζοντας παράνομο περιουσιακό όφελος η αξία του οποίου υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ από κοινού με τους λοιπούς συγκατηγορουμένους του. Κατηγορείται ακόμα για το αδίκημα της ψευδούς βεβαιώσεως κατ’ εξακολούθηση από την οποία η ζημιά που προεκλήθη στο Δημόσιο υπερβαίνει το ποσό των 120.000 ευρώ για χρηματοδοτήσεις της ΜΚΟ «Διεθνές Κέντρο Αποναρκοθέτησης» και τα προγράμματα αποναρκοθέτησης στην περιοχή Lipovac 1 και Lipovac 2 της περιφέρειας Brcko της Βοσνίας Ερζεγοβίνης, έτους 2000 και 2001. Η υπόθεση έχει προσδιορισθεί για τις 6/9/2021. Με δυο κουβέντες, το ποσό για τη συγκεκριμένη αποναρκοθέτηση έχει υπολογισθεί και για άλλο πρόγραμμα, δηλαδή το ίδιο πραγματικό περιστατικό έχει αποτελέσει αντικείμενο δύο χωριστών δικογραφιών!

κείμενο: Τάσος Τέλλογλου

πηγή: insidestory.gr