Ιστορικές διαδρομές: Εντολή από την Αθήνα για δολοφονία του Μακαρίου

Ποιες ήταν οι διαταγές σύμφωνα με τον Μ. Γεωργίτση

Μέρος 4ο

Του Μιχάλη Μιχαήλ

Στα προηγούμενα τρία σημειώματα είδαμε σημαντικές αναφορές από τον υπεύθυνο της διενέργειας του πραξικοπήματος στην Κύπρο, του ταξίαρχου Μιχαήλ Γεωργίτση.

Από τα πολλά που μεταφέραμε από την κατάθεση του Γεωργίτση στην Εξεταστική των πραγμάτων Επιτροπή για το Φάκελο της Κύπρου, της Ελληνική Βουλής, (περιλαμβάνεται στον 3ο τόμο) ξεχωρίζουμε τις αναφορές για την παραπλάνηση του Μακάριου αναφορικά με τη διενέργεια πραξικοπήματος, την άρνηση του Αρχηγού της Ε.Φ. Γ. Ντενίση να αναμιχθεί στο πραξικόπημα, και την αλλαγή της ώρας διενέργειας του πραξικοπήματος η οποία μετατέθηκε για περίπου μία ώρα.

Από το ΑΕΔ η διαταγή για κυνηγητό του Μακάριου

Το τελευταίο διάστημα, ανάμεσα στα πολλά ανακριβή ή ψευδή που λέγονται είναι πως η χούντα δεν ήθελε να σκοτώσει τον Μακάριο. Μάλιστα επικαλούνται μια αναφορά του δεύτερου τη τάξη στη διενέργεια του πραξικοπήματος, του διοικητή των Καταδρομών Σ/χη Κομπόκη ότι ο Ιωαννίδης του είχε πει προσωπικά να μην σκοτώσουν τον Μακάριο.

Κάτι όμως που διαψεύδεται από τα ντοκουμέντα, όπως το μήνυμα που υπέκλεψε η ΚΥΠ την ημέρα του πραξικοπήματος, όπου ο Ιωαννίδης ζητούσε από τον Σαμψών το κεφάλι του Μακαρίου.

Επιπλέον πρέπει να προσθέσουμε πως εάν δεν ήθελαν να σκοτώσουν τον Μακάριο στις 15 Ιουλίου, δεν θα μετέτρεπαν το προεδρικό σε ερείπια.

Ωστόσο υπάρχει η αναφορά του υποπλοίαρχου, επικεφαλής του πληρώματος της ακταιωρού «Λεβέντης», υποπλοίαρχου ε.α Σταύρου Ταβλαρίδη στο www.onalert.gr ότι είχε λάβει εντολή από τον διοικητή του ναυτικού της Ε.Φ., Γ. Παπαγιάννη, για να κτυπήσει την Πάφο για να σκοτώσει τον Μακάριο.

Στο θέμα αυτό αναφέρεται και ο Γεωργίτσης:

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ένα πλοίο, ΛΕΒΕΝΤΗΣ, έκανε τίποτε εκεί;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ο ΛΕΒΕΝΤΗΣ, κατόπιν δια ταγής του ΑΕΔ, διετάχθη να κινηθεί προς περιοχήν Πάφου.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κατόπιν διαταγής;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Του ΑΕΔ.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Του Αρχηγού Ενόπλων Δυνάμεων;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ναι. Βεβαίως. Να κινηθεί προς Πάφο, να ενισχύσει τις δυνάμεις ιδίαν της Ναυτικής Διοικήσεως που ευρίσκοντο στην παραλία της Πάφου.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Και χρησιμοποίησε τα πυροβόλα του; Αν είχε πυροβόλα ή άλλα όπλα, ξέρω εγώ.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Προσωπική διαταγή ήτανε ότι το πλοίο αυτό δεν θα βάλει πλησιέστερον 600 μέτρων από την παρυφή της πόλεως της Πάφου. Και εφόσον κινηθούνε τμήματα προς τον ναυτικό σταθμό. Δηλαδή εντός πόλεως Πάφου απηγορεύετο η χρησιμοποίησις πυρών.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καλώς. Θα ήθελα να διευκρινίσω την ερώτησή μου. Δεν ερωτώ αν χτύπησε μέσα στην Πάφο, ερωτώ αν έκαμε χρήση των πυροβόλων του. Γιατί και ο δρόμος που πάει από Πάφο σε Λευκωσία είναι κι αυτός ενδιαφέρων δρόμος.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Για την Πάφο δεν πρέπει να έχει χρησιμοποιήσει πυρά. Αν χρησιμοποίησε αλλού δεν ξέρω.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Κυβερνήτης του «ΛΕΒΕΝΤΗ»ποιος ήτανε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν γνωρίζω.

Έκπληξη ο διορισμός Σαμψών…

Ο Μιχαήλ Γεωργίτσης ρωτήθηκε αν γνώριζε ποιοι ήταν οι υποψήφιοι πρόεδροι του πραξικοπήματος.

Ο Γεωργίτσης ανέφερε ότι δεν είχε ενημερωθεί αλλά έμαθε ότι προοριζόταν για πρόεδρο ο Γενικός εισαγγελέας, Μιχαλάκης Τριανταφυλλίδης. Ο Γεωργίτσης είπε ότι δεν θυμόταν τα άλλα δύο ονόματα που προορίζονταν για την προεδρία.

Είναι γνωστό ότι όταν το πραξικόπημα εδραιώθηκε στη Λευκωσία έγινε πρόταση στον Γλαύκο Κληρίδη ο οποίος αρνήθηκε και σε ένα υπουργό του Μακαρίου ο οποίος επίσης αρνήθηκε. Έψαξαν και τον Μ. Τριανταφυλλίδη αλλά αυτός απουσίαζε από την Κύπρο.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Δεν σας είπε τίποτε άλλο, για κανέναν άλλον, σας είπε για δυο ονόματα ακόμα. Και η επιλογή η τελική από ποιον θα γινότανε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Σ’ εμένα όχι.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σ’ εσάς όχι. Από ποιον θα γινότανε η τελική επιλογή;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Η τελική επιλογή θα γινότανε από μένανε, αλλά εγώ, όταν πήγα στο ΓΕΕΦ στις 15, στις 4.30΄ η ώρα, διότι δεν ήμουν εγώ μες στο ΓΕΕΦ, ήμουνα στην ΕΛΔΥΚ, βρήκα να ορκίζουν τον Σαμψών. Ήταν ο Γεννάδιος εκεί, είχε σηκώσει το χέρι…

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ποιος ήτανε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ο Γεννάδιος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο Πάφου; Μήπως σας είχε πει και γι’ αυτόν να ’ναι υποψήφιος Πρόεδρος;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ο τέως Πάφου. Όχι. Ούτε καν είχε αναφερθεί, μάλλον προορίζετο για Αρχιεπίσκοπος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Μάλλον προορίζετο για Αρχιεπίσκοπος. Έτσι.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Σταμάτησα προς στιγμήν την ορκωμοσία και λέω: Τι κάνετε εδώ πέρα; Τον Σαμψών βρήκατε να βάλετε; Αλλά, επειδή ήτο δυνατόν η κατάσταση να έχει επιπλοκές με πολλά θύματα, το θέμα το άφησα ως είχε.

Ο Γλ. Κληρίδης θα συνέχιζε ως διαπραγματευτής

Και την επομένη το πρωί διέταξα τον κ. συνταγματάρχη Κομπόκη να πάει να επισκεφτεί τον κ. Κληρίδη, που είχαμε εντολή, παρέλειψα να σας πω ότι ο κ. Κληρίδης θα συνέχιζε τον διάλογο με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, τον κ. Ντενκτάς.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Πώς θα τον συνέχιζε δηλαδή, υπό ποίαν ιδιότητα;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Άμα αποκαθίσταντο η ομαλότης και η τάξις, θα ήταν ο επίσημος αντιπρόσωπος ως μέχρι τούδε.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ομαλότης, τάξις, δηλαδή αυτή η οποία θα επέβαλλε το πραξικόπημα, όχι οι μακαριακοί. Λοιπόν εσείς θα χρησιμοποιούσατε τον κ. Κληρίδη σαν διαπραγματευτή.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Όπως ήτανε μέχρι τότε.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Συνομιλητή με τον κ. Ντενκτάς. Μήπως είχατε εντολή και για τον κ. Κληρίδη να τον βολιδοσκοπήσετε για Πρόεδρο;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν θυμάμαι, γιατί δεν είδα τα ονόματα των υποψηφίων. Εάν ο κ. Κομπόκης του ’κανε πρόταση δεν ξέρω.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Εσείς ήσασταν ο αρχηγός του πραξικοπήματος. Δεν ξέρετε εάν του έγινε πρότασις ή όχι;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν το θυμάμαι.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Σας παρακαλώ. Το όνομα του κ. Κληρίδη είναι γνωστό στην πολιτική ιστορία της Κύπρου, δεν είναι τυχαίο το όνομα του κ. Κληρίδη, να μην το θυμόσαστε.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Το όνομα το θυμάμαι, διότι σας είπα μας είπανε ότι θα είναι ο συνεχιστής του διαλόγου. Όταν ήμασταν στην Αθήνα, ούτε καν ανεφέρθη ότι θα είναι ένας από τους υποψηφίους Προέδρους, γιατί θα το θυμόμουνα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Στην Αθήνα λοιπόν δεν σας είπανε ότι θα είναι ένας από τους υποψηφίους Προέδρους. Σας είπαν για άλλους υποψηφίους Προέδρους;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Είπαν τον κ. Τριανταφυλλίδη, τους άλλους δύο δεν θυμάμαι.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τους οποίους δεν θυμάστε, όταν ήσασταν στην Αθήνα. Το ίδιο πράγμα δεν θυμάστε και όταν ήρθε ο κ. Κοντώσης και σας είπε.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Δεν τα είχε, δεν τα είχε γράψει, για να τα δω εγώ την Παρασκευή.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Το διάγγελμα δεν το είχε γράψει, τα ονόματα δεν τα είχε γράψει;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Το Σάββατο που συναντηθήκαμε δεν είχε γράψει απολύτως τίποτα. Ούτε διάγγελμα ούτε τέτοια πράγματα.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καλώς. Την εντολή στον ραδιοφωνικό σταθμό της Κύπρου να ανακοινώσει την ψευδή είδηση ότι ο Μακάριος ήταν νεκρός ποιος την έδωσε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Πρέπει να την έχει δώσει ή ο κ. Γιαννακόδημος ή ο κ. Κοντώσης, γιατί εγώ δεν ήμουνα στο ΓΕΕΦ, ήμουνα στην ΕΛΔΥΚ. Εγώ πήγα στις 4.30΄ ώρα στο ΓΕΕΦ. Μέχρι τώρα ο ανώτερος εκεί ήταν ο ταξίαρχος Γιαννακόδημος.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Ο επιτελάρχης δηλαδή. Εσείς αυτά τα σήματα που σας είχαν δώσει, τον κώδικα δηλαδή, εκάματε χρήσιν; Τηλεγραφήσατε;

«Ο Αλέξανδρος εισήχθη εις κλινικήν» και η ΕΟΚΑ Β’

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Ναι. Έστειλα το πρώτο, όταν ευρισκόμουν στην ΕΛΔΥΚ, ότι «ο Αλέξανδρος εισήχθη εις κλινικήν», δηλαδή ότι έγινε η ενέργεια εναντίον του Μακαρίου.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Τι ώρα το στείλατε αυτό, θυμάστε;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Πρέπει να ’ναι μετά τις 8.20΄-8.30΄, δεν θυμάμαι.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Της ίδιας ημέρας, της 15ης.

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Της 15ης.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Στην εκτέλεση του πραξικοπήματος είπατε ότι έλαβαν αυτά τα μάχιμα τμήματα μέρος, έλαβε κατά ένα μέρος και η ναυτική διοίκηση δηλαδή, πολύ λιγότερο η αεροπορία με τον συνταγματάρχη, ποιος πήγε εκεί και κατέλαβε τον φάρο. Μια οργάνωσις, ΕΟΚΑ Β΄, τι ήταν αυτή, έλαβε μέρος αυτή;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Όχι. Κατ’ αρχήν δεν είχαμε καμία εντολή να χρησιμοποιήσουμε την ΕΟΚΑ Β΄.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Καλά, εσείς δεν είχατε εντολή, αλλά λέω αν στην ουσία έλαβε μέρος, αν ανακατεύτηκε; Είχαν όπλα οι ΕΟΚΑτζήδες, κύριε μάρτυς;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Πρέπει να είχαν. Αφού είχαν παράνομες ομάδες. Κάθε λίγο και λιγάκι στην περιοχή Λεμεσού γινόντουσαν επεισόδια.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Αυτά τα όπλα τι τα κάνανε; Δεν τα χρησιμοποιήσανε εκείνη την ημέρα;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Στην περιοχή Λευκωσίας όχι, στις άλλες περιοχές δεν ξέρω.

ΠΡΟΕΔΡΟΣ: Η ΕΟΚΑ Β’ και αυτοί όλοι οι ΕΟΚΑτζήδες Β’ είχανε φανερή εχθρότητα προς την πολιτειακή λειτουργία, πολιτική τάξη της Κυπριακής Δημοκρατίας;

ΓΕΩΡΓΙΤΣΗΣ: Αφού ο ίδιος ο αρχηγός τους, ο Γρίβας, και ο υπαρχηγός τους, που ήταν ο κ. Καρούσος, ήτανε αντίθετοι και κάνανε ενέργειες εναντίον του Μακαρίου. Είχαν συμπλοκές.

Στη συνέχεια ο Γεωργίτσης εξιστορεί τον τρόπο με τον οποίο ορκίστηκε ο Σαμψών στον έκπτωτο μητροπολίτης Γεννάδιο τον οποίο η Αθήνα, όπως είπε, τον προόριζε για αρχιεπίσκοπο. Ανέφερε επίσης ότι έστειλαν να ψάξουν για τους υποψήφιους προέδρους στους οποίους αναφερθήκαμε και ότι οι δύο αρνήθηκαν ενώ ο τρίτος απουσίαζε στο εξωτερικό.

πηγή: dialogos.com.cy